Arquivos diarios: 22/03/2012

Florianópolis, ou cómo sentirse na casa a 10.000 quilómetros de distanza.

Martes 13 de febreiro. A primeira hora da tarde estabamos na rodoviaria de Foz de Iguaçú, dende onde ás 16:00 partimos hacia Florianópolis. A distancia entre ambalasdúas cidades é de aproximadamente 1.000 quilómetros, polo cal nós calculáramoslle un máximo de 10 ou 12 horas de traxecto. Cando o tipo que nos vendeu os billetes nos dixo que a duración era de 18 horas, case nos caen os xenitais ó chan.

Resignámonos, aceptamos o noso destino, e entramos no que debía ser o autobús máis lento na historia do transporte colectivo. E abofé que o era. Na súa ruta a Florianópolis aquela carraca do inferno detívose en todas e cada unha das localidades con máis de un habitante e medio, o que unido a un longo e exhaustivo control policial e a unha serie de sucesos turbios que non chegamos a comprender moi ben por parte dun grupo de pasaxeiros, aumentou a duración do traxecto das 18 previstas a 22 tediosas horas.

Xa pasaba das 14:00 da tarde cando chegamos a Florianópolis, unha cidade-illa tranquila, bastante europea, capital do estado de Santa Catarina. Nós, en concreto, debiamos dirixirnos ó distrito de Lagoa da Conceição, onde vivía Richi, un tipo a quen Cons coñecía de Xesuítas. Eu fíxeno alí mesmo, no momento, mais Richi non era alguén complicado de calar.

Lagoa da Conceição

Richi era, sinxelamente, un auténtico canalla, dos que xa apenas quedan, de sangue puro. Levaba xa non sei cánto tempo vivindo en múltiples lugares do planeta, sen fogar nin rumbo fixos, en permanente procura da boa vida. Pero, coma todo canalla de sangue puro, ademáis de pola súa constante procura do bo vivir, tamén se caracterizaba por posuír unha nobleza e unha xenerosidade inmensas, que chegaban a abrumar.

Pois alí se atopaba semellante fenómeno á nosa chegada ó seu hostel, o Tucano, onde tamén puidemos coñecer a Nacho e a Miguel, dous estudantes de INEF, salmantino e leonés respectivamente, amigos da universidade e outro bo par de tunantes que se ían pegar unhas boas festas connosco.

Xantamos no hostel, e Richi propúxonos facer unha trilha (percorrer un sendeiro) ata unha cachoeira (fervenza) que ficaba ó norte de Lagoa da Conceição. Antes de partir estivemos agardando un cachiño por Raquel, unha amiga compostelá de Richi. Tras case un mes de volta ó mundo, por fin iamos coñecer á nosa primeira paisana. Non era sen tempo.

De alí a uns minutos, apareceu pola porta do hostel unha moza cativa, de pel moura e de voluminosa cabeleira ensortixada. Aquela rapaza podería ser de infinidade de recunchos do planeta, pero difícilmente de Santiago de Compostela. Cando abriu a boca para presentarse e o fixo nun perfecto galego, co inconfundible acento compostelán, doce e melodioso, pouco menos que comezamos a facer chilenas. Se aquel instante fose representado por un debuxante manga, as nosas cabezas serían percorridas por unha enorme pinga de suor, e os nosos ollos mudarían en dous sombríos puntos case inapreciables. A nosa primeira galega e aparentaba ser do puto centro de Senegal. Magnífico.

De esquerda a dereita, Raquel, Miguel, Nacho, e en primeiro termo, Richi.

De alí en adiante, a citada Raquel ía amosar día tras día que a súa dozura non só se cinguía ó seu acento precisamente, e entre ela, Richi e compaña íannos tratar tan ben, íannos facer sentir tan cómodos que… Bueno, cada cousa no seu momento.

Iniciamos a trilha pasadas as 16:30 do serán coa absoluta certeza de que iamos chegar de noite. Suounos a zona xenital de xeito preocupante. Armados con dúas lanternas que debían alumear a frioleira de 7 milímetros máis aló dos nosos pés, alá nos adentramos os catro polo monte adiante sen ter nin a máis remota idea de ónde se achaba a cachoeira. De feito, tamén estabamos bastante certos de que xamáis a iamos atopar. Como así foi.

Tras máis de unha hora de camiño, atopamos un dos peiraos por onde pasan as barcas ó longo da beira da lagoa camiño da parte urbanizada de Lagoa da Conceição, e alí quedamos. Puxémonos de parola mentres escoitabamos os trebóns e observabamos os lóstregos da treboada que se desatara minutos atrás na parte continental de Santa Catarina. Ata que non resistimos máis e lanzámonos ás doces augas da lagoa que tiñamos ós nosos pés. En plena noite. Cunha imponente treboada no noso horizonte. No medio do bosque. Entre risas, entre catro galeg@s que se atoparan de xeito inverosímil en pleno Brasil. Qué mala vida.

Nun peirao da lagoa, pousando cos nosos mellores sorrisos.

Baño nocturno na lagoa, mentres se desataba unha treboada no continente.

De volta ó hostel, unha volta que fixemos acompañados ata o último centímetro por un canciño que coñecimos no peirao, algún desaprensivo propuxo o plan Garrafinha. A el uniuse únicamente Richi, Raquel, fallando á súa natureza picheleira, quedou derrotada na súa casa, onde tamén Cons e máis eu iamos vivir ó longo da nosa estancia en Floripa.

A casa de Raquelinha, e a nosa durante a nosa estancia en Floripa.

O plan Garrafinha desenvolveuse sen incidentes, entre moita risa, intercambiando a tres bandas as historias máis escabrosas das nosas vidas nocturnas.

O xoves, tras erguernos, fumos conscientes de que ó longo da nosa estancia en Florianópolis ía ser verdadeiramente complicado que nos adicáramos tan só un pouco a facer algo de turismo, a pesares das excelentes referencias que tiñamos da illa. É imposible manterse un ano coñecendo sitios día tras día, e dada nosa compaña, escollimos eses días para, sen máis, deitarnos á bartola.

Así que estivemos toda a tarde do xoves rañando a barriga, e pola noite, tras cear os catro en compaña de Garrafinha, Felipe e Fellipe, este último un rapaz moi interesante que deixou a carreira de Administração pola de Belas Artes por conviccións políticas e morais, dirixímonos a un local de samba para que, quen puidera ou quen quixese, botara uns bailes.

De alí, e trocando a compaña dos “Felipes” pola de Pablo, un castellonenco que abandonou ós seus amigos para rematar connosco a noite, dirixímonos a unhas dunas enormes, as cales custou o seu escadar, para unha vez alí… facer o parvo ata fartarnos e ata rematar semellando cinco croquetas xigantes, dignas de ser servidas nos mellores tempos do Lareca.

Facendo a mona nas dunas.

O venres… o venres foi día de surf. Así, como soa, sen necesidade de facer outra interpretación. Collimos dous traxes de neopreno e dúas táboas no Tucano Hostel, e arroxámonos ás augas da praia de Mole. Richiño foi o que mantivo máis a dignidade, o meu e o de Cons, aínda que éste o tentou con máis afán, naturalmente foi bastante denigrante. Iso si, houbo moita risa, que lle pregunten a Miguel e a Nacho, que non perderon detalle das nosas evolucións dende a beira da praia.

Kelly Slater e máis… e máis outro surfista famoso.

De novo rebozados en area, puxémonos a deseñar o plan da noite. O primeiro era mercar Garrafinha para tod@s, evidentemente, e o segundo era elixir o menú da cea. Nun momento de crecida, Cons ofreceuse para cociñar unhas empanadas. Nin que dicir ten que nin un só dos outros cinco presentes abriu a boca para levar a contraria.

As empanadas, excelentes, deron paso a unha noite de xogos, risas, consellos a Nachete, que conseguira citarse cunha moza na cal levaba tempo traballando, máis xogos e máis risas, para acabar politiqueando ata a presencia da alborada, que nos mandou á cama ás 07:00 da mañá.

Politiqueando.

O sábado eu espertei, máis ben recuperei a consciencia ás 18:30. Pese ó precario do meu estado mental, o cálculo foi rápido e sinxelo: había dúas horas que rematara o As Palmas – Celta. Saín escopetado a sangar sinal Wi-Fi do Tucano Hostel. Desta volta as novas non eran nin moito menos tan boas. Tras un partido bastante frouxo caíramos no Gran Canaria por 3 a 1.

Son momentos para mante-la calma, acepta-la derrota como algo inevitable nunha competición tan longa e esixente, e seguir ilusionados apoiando ó equipo. Os rapaces aprenderon ben a lección do ano pasado, maduraron tras semellante hostiazo tan brutal, e estarán á altura. Tócanos amosar a nós que o celtismo tamén o está.

Tras procesar e aplicarme a min mesmo o que acabo de escribir, e antes de decatarme, xa tiña unha caipirinha diante dos meus fuciños, e o persoal estaba a lanzar unha moeda ó aire, que caía sobre unhas indicacións que viñan de fábrica na mesa do bar do hostel, e que ían dende pedirlle un bico a alguén da mesa do lado ata facer o chimpancé ó redor do bar, pasando, cómo non, por convidar a roldas de chupitos.

O xogo acendeunos, e decidimos facer unha versión na casa, mellorada e ideada por nós. Os mesmos compoñentes da noite anterior. Alí sucedeu de todo: stripteases, guerras de cabaliños, voltas á casa en roupa interior e a catro patas, bailes sensuais, houbo quen tivo que sinceirarse en varios aspectos… ata que chegou o momento de travestirse. A proba tocáralle a Richi, pero inevitablemente caímos todos en tromba. Cando estivemos todas ben gostosas, tampouco puidemos evitar saír á rúa a dar unha volta para lucirnos. Non sei se causamos moito escándalo, moito me temo que si. O que sei é que era pleno día cando chegamos a casa a deitarnos. Catro noites en Floripa, catro noites de Garrafinha, e catro festas apoteósicas. O dos galegos é de delito.

O domingo non estabamos para nada. Malamente investimos o día en despedirnos da panda. Dado que durmiamos en casa de Raquel, o último da sesión de despedidas foi Richi. Só espero voltar a atoparte nalgún lugar nalgún intre de novo, meu canalla amigo. Enchéchesme de agasallos e de consellos, e podes estar seguro de que non os vou esquecer, nin a eles nin a ti.

E fúmonos deitar, e á mañá seguinte foi a quenda de Raquel. De fachada senegalesa e ialma e corazón composteláns, agarimosa, festeira, galeguista a morte… miña nena, a pesares da tristura da despedida, podes estar segura de que non vas safar de nós tan fácilmente.

O mediodía do luns 19 de marzo, de camiño á terminal de autobuses e co obxectivo fixado en Montevideo, Cons non aturou a presión e deu a volta para pasar un día máis con tan selectos anfitrións. Eu decidín continuar o camiño. Tras un mes xuntos polo Brasil, os nosos camiños separábanse, aparentemente só por un día. A saber.

Foi un mes no Brasil, xa pasou a primeira etapa. E foi unha etapa á que non lle podo atribuir outra nota que non sexa un sobresaínte. O Brasil é un país apaixoante, que garda tesouros tan espectaculares coma Iguaçú, Ilha Grande ou a Chapada Diamantina, cidades fascinantes coma Salvador, Recife, Río… Pero sen dúbida, para un servidor o meirande tesouro do Brasil son as súas xentes. Alegres, cálidos e amables, os brasileiros deixáronnos marabillados. E qué dicir sobre @s nos@s acompañantes. Debo parecer parvo poñendo polas nubes a todas e a cada unha das persoas que pasaron a formar parte da nosa aventura, pero non o podo facer doutro xeito. Seguro que tivemos moitísima sorte. Pode que tamén influísen as circunstancias, o feito de atoparnos case tod@s fóra das nosas casas. Pero o certo, o que xa non vai cambiar xamáis é que tod@s tendes xa un oquiño para sempre nos nosos corazóns. ¡VIVA O BRASIL!

As Fervenzas do Iguazú: un tesouro compartido

Sábado 10 de marzo. Houbo que erguerse cedo, xa que o encargado da Pousada do Bicão nos avisara o día anterior de que debiamos abandona-la habitación ás 09:30. Así o fixemos, e tras almorzar e dar a última voltiña por Abraão, ás 12:30 estabamos no peirao para colle-lo catamarán de volta a Angra dos Reis.

Unha vez en Angra, o noso seguinte obxectivo era Foz de Iguaçú, o que implicaba unha nova maratón de ônibus das que deixan pegada. E de paso, o cú de carpeta. A primeira etapa, coma a prólogo dunha das grandes voltas ciclistas, serviu de toma de contacto. Saímos de Angra dos Reis ás 16:00 e ás 19:10 estabamos en Río de Janeiro. Nun principio a nosa intención era chegar a Foz de Iguaçú vía São Paulo, pero na rodoviaria de Angra recomendáronnos Río como a opción máis rápida, e dado que tampouco dipoñiamos de fogar en São Paulo, decidimos facer caso ó persoal da estación.

Xa en Río de Janeiro tocounos vivir o xa clásico momento de baixón de “non quedan buses ata mañá pola mañá”. Unha vez máis, debiamos pasar por un punto intermedio antes de chegar ó noso destino, e esta vez ese punto era Curitiba. Hacia alí partimos ás 20:15, e alí chegamos ás 09:30 do domingo. Estivemos sobre 20 minutos correndo coma polos sen cabeza pola rodoviaria de Curitiba, xa que tiñamos que mercar os billetes para Foz de Iguaçú, e o ônibus saía ás 10:00 da mañá. Finalmente fixemos as cousiñas a tempo, e afrontamos a derradeira etapa da maratón Ilha Grande – Foz de Iguaçú.

Tras superar algunha que outra avaría na estrada que demorou a nosa chegada á cidade das fervenzas do Iguazú, ésta produciuse ás 23:30 da noite. Desta volta foron 30 as horas que durou a nosa tortura. Lonxe das 59 do Salvador – Río, iso si, pero desta volta foron todas seguidiñas, o que agora mesmo xa nin sei se é preferible ou non.

Chegar a horas tan tardías debería supoñer un atranco á hora de atopar aloxamento, pero como ata agora nese senso estamos tocados por unha especie de vara máxica, ó segundo intento acolléronnos no hostel El Shaddai. Tras unha reconstituínte ducha, coñecimos ó noso compañeiro de habitación, Paul Keller. Alemán de preto de Karlsruhe, Paul tamén estaba a facer a volta ó mundo, mais no seu caso ésta xa dera comezo en decembro. Ó ter visitado sitios que nós aínda temos que coñecer, comezou a facernos recomendacións varias, e concretamente en canto ás fervenzas do Iguazú, deunos o mellor consello dende que hai anos me avisaran de que o consumo abusivo de licor café pode levar a facer loucuras de dimensións desorbitadas, só que a este consello si lle fixen caso: debiamos visitar a zona arxentina das fervenzas.

Unha vez chegados a este punto, penso que é momento de explicar que o Iguazú, un dos puntos ineludibles da nosa viaxe dende o principio, é un parque natural incrustado na triple fronteira entre o Brasil, a Arxentina e o Paraguai. Foz de Iguaçú é a parte brasileira, Puerto Iguazú a parte arxentina, e Ciudad del Este a paraguaia.

Tomamos nota do consello, e ás 07:00 estabamos en pé para comezar a prepararnos. Xa de camiño, e para ingresar en Puerto Iguazú, Arxentina, tivemos que pasar uns trámites fronteirizos bastante tediosos e, ó noso xuízo, bastante absurdos, pero que nos permitiron coñecer ó noso terceiro Paul en cousa dunha semana. Éste era un neocelandés xigantesco, que perfectamente podería xogar nos All Blacks, e que fixo connosco a excursión enteira.

Tras tira-las fotos de rigor no punto dende onde se poden observar as tres partes das fervenzas, cada unha coa súa bandeira e separadas en “T” polos ríos Paraná e Iguazú, encamiñámonos á entrada do parque. Unha vez dentro, éste componse dun sendeiro que leva directamente á Garganta del Diablo, o punto máis sinalado e concorrido da parte arxentina e de todo o parque, e de, entre outras menores, dúas rutas principais: a superior e a inferior. A todo elo pódese acceder ou ben a pé, ou ben mediante un xeitoso tren, que dispón das súas propias estacións con campá e todo. En información recomendáronnos que, ó ir un chisco xustos de tempo, tomáramos o tren para ir primeiro a Garganta del Diablo, e despois facer a ruta inferior. Así o fixemos.

As tres fronteiras que comparten o tesouro das Fervenzas: á esquerda a paraguaia, á dereita a brasileira, e nós na parte arxentina.

O tren remata a 1.100 metros de Garganta del Diablo, distancia que hai que percorrer por unhas pontes que se elevan sobre o río Iguazú, ateigado de estraños peixes e ata algún sapoconcho, e entre a densa vexetación tropical, entre a cal Paul chegou a fotografar algúns tucáns e iguanas. Nós tivémonos que conformar cuns simpáticos paxariños.

Con Paul no trenciño con destino Garganta del Diablo

Ó longo dos últimos 200 metros de camiño xa che acompaña o rebumbio das fervenzas. Os últimos 20, eu fíxenos coas mans na cabeza. É chegar ó mirador e ficar sen palabras. Apenas podes tatexar algunha exclamación de admiración. Ollei para Cons, que me estaba a sinalar o seu brazo. Pel de galiña.

Garganta del Diablo

O balbordo orixinado pola caída das augas ó toparse con semellante virulencia envólvete de tal xeito que non o acada nin a tecnoloxía de son máis sofisticada ideada polo home, simulando un trebón de duración eterna. Pero non só o son é o que te envolve.

Salto Unión, meirande fervenza de Garganta del Diablo e de todo o parque.

Envólvete o que semella ser unha brétema infinita, e que non é outra cousa máis que a vaporización, que na colisión das augas nace en espiral, para ir desenvolvéndose mentres se eleva, e desaparecer nas alturas.

Garganta del Diablo

Envólvete a concatenación das propias fervenzas, que comezando na meirande delas, o Salto de Unión, vanse sucedendo unha tras outrra, xirando pouco a pouco para pechar o bucle e voltar comezar.

Envólvete, en definitiva, a súa sobrecolledora beleza, culminada cun arcodavella de presencia perenne ós pés do Salto de Unión.

Garganta del Diablo. Xa tiña fundadas sospeitas, pero se ésta é a gorxa do diaño, definitivamente eu quero ficar a vivir no inferno para coñecer ata o máis fondo das súas entrañas. Acordamos marchar mediante acenos. Fumos recuperando a fala a medida que nos afastabamos.

A Arxentina, o Brasil, o Paraguai... e cómo non, a Galiza.

Iniciamos, sen tempo que perder, a ruta inferior. Ó comezo da mesma estivemos a xogar cuns coatíes, uns bechiños súper feitiños semellantes ós mapaches, ós que ó principio non me atrevín a acariñar dadas as advertencias dos letreiros que aseguraban que traban á xente, pero finalmente non me puiden resistir. O sendeiro, perfectamente sinalizado e amenizado con paneis informativos da fauna e flora do lugar, é un percorrido por outras fervenzas, de menor tamaño que Garganta del Diablo, pero igualmente dunha beleza fabulosa. De camiño á primeira, o Salto de San Martín, sorpréndete unha perspectiva na que se atopa no medio a Isla de San Martín, á esquerda aínda se adiviña Garganta del Diablo, e á dereita érguese o Salto de San Martín.

Os achuchables coatíes.

A esta última fervenza chégase tras uns minutiños máis de camiño. O mirador achégase tanto a ela que impresiona aínda máis do que o faría de lonxe. Sorprendéronme as formas das súas rochas, das que eu pensaba que debido á erosión da auga serían máis curvilíneas, pero que amosan unhas marcadísimas aristas, gardando en ocasións ata ángulos perfectos.

Garganta del Diablo, xa dende a ruta inferior.

Salto San Martín.

Despois pasamos polo Salto Chico. É de imaxinar que será chico en época de choivas, en verán non é chico, é inexistente.

A derradeira parada é Salto Dos Hermanas. Como poderedes imaxinar, vós, xentes de mente esperta, o tema consiste en dúas fervenzas case idénticas, e separadas por escasos metros. A similitude é tal que tes a sensación de ver dobre, e pódovos asegurar que non probara gota de alcol dende Ilha Grande, por moito que lle poida custar a algún crer as miñas palabras.

Salto Dos Hermanas.

E ésta foi a nosa visita ó Parque Natural do Iguazú, sinxelamente o máis espectacular que vin en canto a natureza en toda a miña vida. O meu amigo Pali comentábame que esta frase habémola repetir múltiples veces ó longo da nosa viaxe. Eu contestáballe que pode ser, pero que o listón está alto de máis. O tempo daralle a razón a quen a mereza.

O martes foi día para achegarnos ó Paraguai, hacia onde partimos a mediodía. O autobús deixounos na zona fronteiriza, onde nos estamparon o selo acreditativo no pasaporte, e de alí adentrámonos a pé en Ciudad del Este. Namáis camiñar os primeiros metros, invadiunos a sensación de caos. O tráfico era un auténtico descontrol, con coches, moto-taxis e furgonetas entrecruzándose sen sentido algún, vendedores asaltándote e perseguíndote constantemente, ata os taxis nos asaltaban para ofrecéndonos os seus servizos. Polo pouco que puidemos comprobar, o que si parece ser certo é o que nos comentaran dos baixos prezos dos productos tecnolóxicos no Paraguai. O que coñecimos de Ciudad del Este estaba ateigado de tendas de electrónica, e os vendedores-asaltadores ofrecían principalmente este tipo de produtos.

Isto foi, básicamente, o que fumos facer ao Paraguai: rañar un país máis no Raskamap de Mary.

Camiñamos sobre 300 metros ata atopar un sitio onde xantar. Eu pedín un prato de carne estofada con arroz e feixoada, e Cons un prato típico paraguaio, suxerencia da camareira do local: o borí-borí, a mesma carne estofada ca miña pero bañada en caldo. Todo moi rico, e por 6 reais brasileiros o prato, uns 7 trillóns de guaraníes aproximadamente, creo.

Fronteira paraguaia co Brasil. Si, é o Paraguai, non é Vietnam.

O Paraguai é un país marabilloso, cunha fronteira co Brasil extraordinaria, cun restaurante a 300 metros da fronteira onde se come absolutamente deleitoso… e como non vai coar vou a pasar a pedir desculpas @s paraguai@s, porque tras xantar voltamos inmediatamente a Foz de Iguaçú sen coñecer nada máis do seu país. Unha mágoa, pero a axenda manda, e non sabedes cómo aperta.

Antes de pechar o capítulo do Paraguai quixera facer especial fincapé no tema do caos do tráfico, xa que nas tres ou catro ocasións que me atrevín a cruza-la estrada, tiven a sensación de estarme a xoga-la vida en todas elas, e sería bastante ridículo que tras un mes vivindo no Brasil, fose a palmar en pouco máis dunha hora que botamos no Paraguai. Iso si, seguramente faría saltar a banca das apostas de ónde imos morrer.

Unha vez deixado atrás o Paraguai, foi chegar a Foz de Iguaçú, despedirnos de Paul e compañía no El Shaddai, e poñer rumbo ó noso seguinte destino: Florianópolis, onde nos agardaba Richi.