Santa Cruz e La Paz, as dúas caras de Bolivia; e despedida vía Titicaca.

Xoves 17 de maio. Día das Letras Galegas, así que vou a escribir este post en galego, aínda que só sexa a portada. Era mediodía cando Arthur, Cons e máis eu collimos unha furgoneta que nos había levar de Vallegrande a Santa Cruz, a cidade máis poboada de Bolivia.

Nun principio sentamos os tres na fileira de atrás, pero cando comezaron a chegar os demáis pasaxeiros con equipaxes máis grandes ca eles, a redistribución do espazo por parte do conductor levoume a ocupar o sitio do copiloto. O carácter do piloto era suave e agradable coma o dun gremlin mollado, eu tampouco tiña moita gana de conversa, así que botei as seis horas de camiño escoitando música.

Cando ó chegar a Santa Cruz, xa de noite, quitei os auriculares e me interesei polo estado dos meus compañeiros, decateime de que, por unha vez, tivera sorte na localidade que me tocara para face-la viaxe. Segundo parece, a travesía na fileira de atrás convertérase nunha auténtica tortura.

O espazo do que dispoñían Arthur e Cons, xa de por si escaso debido ó amoreamento de equipaxe, viuse aínda máis reducido cando ó pasaxeiro de diante, un señor de apenas metro e medio, déuselle por bota-lo respaldo hacia atrás, e pasaron as seis horas de percorrido coas pernas medio tullidas.

A cousa mellorou cando outra das pasaxeiras da fileira de diante optou por baixa-la xanela xusto cando se puxera a chover, e alcanzou o grao de perfección absoluta cando a súa amiga decidiu darlle un toque festivo ó ambiente e púxose a pinchar música para todo o automóbil.

Non temos nada en contra da música tradicional boliviana. Pero a tradicional. Porque a que se fai hoxe en día, a cumbia, o reguetón ou a bachata, todos eles na súa versión máis infame e barateira, debe ser o que se escoita nas profundidades do inferno para torturar ós condenados, ou o que utilizan os líderes das sectas para inducir ó suicidio colectivo. Insufrible, en serio.

Así pois, cando todos baixamos do carro, atopeime con dous seres de xesto iracundo, ollos inxectados en sangue, e bocas convertidas en lanzadeiras de constantes improperios, insultos e todo tipo de maldicións dirixidas ó resto de ocupantes da furgoneta. De verdade que metían medo. Acougueinos, e puxémonos a procurar o Santa Bárbara, o hostel que Arthur, a nosa pequena máquina xermana de organizar, tiña preparado para nós en Santa Cruz.

Corredor central do Santa Bárbara.

O venres matouse a chover todo o día. Santa Cruz, situada ó leste do país e na parte menos elevada do altiplano con tan só 500 metros sobre o nivel do mar, é unha cidade húmida e calurosa. De poboación superior ó millón de habitantes, conta cunha arquitectura elaborada, harmoniosa, agradable. O seu tránsito, tanto de peóns coma de vehículos, non agrada tanto, e nel imperan o ruído e a desorde.

Entrado o serán, apareceu Helene chegada do seu periplo para coñecer as misións xesuíticas, ou non sei qué historias. Ofrecímoslle á nosa amiga bretona o plan que deseñaramos para a noite, consistente en coller unha botelliña de singani e bebela no hostel antes de pegar unha voltiña por aí. Efectivamente, xa tardabamos en darlle duro á bebida típica de Bolivia. A Helene, que pouco facía falta para meterlle a salsa no corpo, pareceulle estupendo, e aportou á festa dúas amigas súas bolivianas.

Tratábase de dúas mozas cultas e preparadas, interesadas na nosa percepción tanto do seu país coma do seu panorama político. En datas e destinos anteriores polo país do altiplano xa nos sorprenderan varias mostras de disconformidade e incluso algunha manifestación por parte do sector sanitario en contra de Evo Morales. Falando con estas dúas rapazas confirmouse a nosa percepción de que o apoio a Evo en Bolivia non é tan abrumador, que a imaxe de salvador do pobo que nos chega a Europa non é tan fiel.

Segundo parece, os catro departamentos do leste do país, liderados por Santa Cruz, conforman unha oposición bastante sólida ó goberno, e as quiexas das nosas relatoras revelaban que a resposta do presidente á mesma prodúcese con man dura e represión. Incluso nos apuntaron a existencia dun movemento independentista razoablemente vertebrado por parte deste sector do país.

Cabe lembrar, para que teñades tódolos datos e poidades así valorar por vós mesm@s, que Santa Cruz é o motor económico de Bolivia, e os do leste son os departamentos onde máis cartos se moven no Estado Plurinacional, coa mala relación coas políticas de esquerda que estas capas sociais adoitan manter.

Ó remate da parola política, moi interesante, visitamos o Estación Rock, un pub que a Cons e máis a min nos congratulou sobre maneira, e onde desfrutamos duns bos groliños e de fantástica música.

Vista da Praza de Armas de Santa Cruz de noite.

O sábado a conta atrás de finais do Celta marcaba o número 4. O Alcoiano rendía visita a Balaídos, e a verdade é que pouco puido facer ante un Celta que lles pasou por riba coma unha apisonadora. Nova proba de lume solventada con autoridade e facendo gala dun momento de forma primoroso, pero o Valladolid tampouco afrouxa. Insisto, haberá que loitar ata o final.

Saín do ciber onde escoitara o partido e dirixinme ó bar onde Arthur, Cons e máis Helene quedaran para ver a final da Liga de Campións. Despois do que viña de escoitar, o espectáculo resultoume cando menos mediocre, e aínda por riba o resultado deprimiu ó pobre Arthur. O positivo foi a visita sorpresa que recibimos por parte de Nati, a arxentina toliña que coñeceramos en San Pedro de Atacama.

Equpo co que presenciamos a final da Liga de Campións. Helene, Nati e Arthur, rebosante de ledicia tralo remate do partido.

Tocaba poñer rumbo a La Paz, e despedirnos, desta volta de xeito definitivo alo menos nesta viaxe, da nosa segunda bretoniña, Helene.

Chegamos a La Paz, sede do goberno boliviano, o domingo pola mañá. Coa boa impresión que nos causara o Hostal Torino en Sucre, decidimos repetir experiencia, pero na súa versión paceña o Torino é máis caro, e non ofrece nin almorzo nin internet. Durmimos unha noite, e o luns instalámonos no Loki, un hostel especialmente enfocado para extranxeiros, concretamente para os máis novos, para a mocidade. Non sei se vedes ónde quero chegar: o Loki ofrecíanos festa rachada tódolos días con xente de todo o mundo, algo que non nos desagradaba de todo a ningún dos tres. Ademáis, nel reatopámonos con dous membros do Asshole Team: Maz e Marcus.

Casco antigo de La Paz.

Casco antigo de La Paz.

Os catro días de estancia en La Paz combinamos festas nocturnas no Loki con escapadas diurnas pola cidade. No tocante ó primeiro aspecto cabe destacar as competicións organizadas polo propio hostel.

O luns había Quiz, 30 preguntas en bloques de 10 separadas por temas, e catro litros de birra para o equipo que presentase meirande número de respostas correctas. Eu formaba equipo con Arthur e con dúas alemás que alí coñecimos. Vímonos superados por un equipo de israelíes, que estou case seguro que fixeron trampa e tiraron de Wikipedia. Seguro.

E o martes, Beer Pong. Cada parella sitúase nun extremo da mesa con seis vasos de cervexa onde o equipo contrario ten que encestar unha bola de ping pong. Cada vaso que che encaixan, bebes. Eu formaba parella cunha londiñense. Polas similitudes co baloncesto tiña todo ó meu favor para impoñerme, pero non puido ser. Pasamos un par de roldas, pero por primeira vez na miña vida, sentinme identificado cos españois: caímos en cuartos de final.

De festa con Marcus no Loki.

Pero, como dixen, non todo foi festa. Polo día fixemos varias escapadas pola cidade. E teño que dicir, con tódolos respectos, que La Paz non me fixo demasiado feliz. O enclave é impresionante, situándose no val que conforman infinidade de cerros e formacións montañosas, ó longo das cales continúa medrando a cidade. Pero medra dun xeito desordeado, antiestético, amoreando vivendas unha enriba da outra sen ningún tipo de control. Os edificios, sen rematar, non contan con ningún tipo de pintura, e a alaranxada do ladrillo é a única cor existente nas formacións montañosas que rodean a cidade. En definitiva, a sensación que dá La Paz é a dunha pequena cidade rodeada dunha inmensa favela, ou villa en arxentino.

E no centro da cidade, a parte situada no val, reina o puro caos, a contaminación ambiental e sobre todo acústica, principalmente causada polo constante ruído dos cláxons dos automóbiles que non cesan. En serio, é desesperante. Un día máis en La Paz e teriades un amigo asasino en serie.

Refuxiándome no amor de Arthur para sobrelevar o barullo de La Paz.

Despois de poñer a feder a La Paz, situámonos no martes 23 de maio. 14:00 horas hora boliviana. Celta – Xerez. Antepenúltimo paso, antepenúltimo obstáculo a superar polo Celtiña antes de chegar á beira da Primeira División. Seguimos o partido nunha cafetería con conexión decente, algo realmente complicado de atopar en Bolivia. Alí estabamos Cons e máis eu acompañados por Aníbal, un chileno que coñecera minutos antes no hostel e que se animou a seguir as evolucións de Orellana.

Metade partido metade drama, a casta e a coraxe desplegadas polos rapaces elévaos ó rango de heroes. Demostración sen paleativos de identificación cunha camiseta, de sentimento por unhas cores. Pura épica. 4-1 tras unha remontada, como digo, heróica, e novamente a pelota no tellado do Valladolid. Ó remate do choque tiven que pechar moi forte os ollos, golpear o peito, apertar os dentes, morde-lo beizo. Non podía chorar. Aínda quedan dous pasos, e son de xigante.

E namáis remata-lo drama, rumbo a Copacabana, cidade situada á beira do Lago Titicaca e que serve de fronteira co Perú. Arthur arrincara pola mañá con Judith, unha alemá que coñeceramos a noite anterior no hostel. Judith era todo un personaxe. Independente, despistada, adicta ó viño tinto. Pasaba o día rindo a gargalladas. En serio, existen persoas sorrintes, persoas risueñas, persoas de risa fácil, e despois está Judith. Unha auténtica pallasa, no mellor dos sentidos da palabra, se é que ten algún malo.

Copacabana, na parte boliviana do Titicaca.

Xuntámonos os catro ben pasado o solpor, sobre as 21:30. Despois dun curto debate, deseñamos o plan para a estancia en Copacabana. Decidimos visitar o xoves á Isla del Sol, unha illa no medio do Titicaca, o lago navegable máis alto do planeta, situado a case 4.000 metros sobre o nivel do mar. Atracamos na parte norte.

Judith, facendo o parvo con Arthur.h

A Isla del Sol é de orografía abrupta, difícil de percorrer por elo e pola altura, que fai que che falte o aire nos pulmóns. Aínda así está poboada por xentes humides, que traballan as súas terras e o seu gando mentres se comunican maioritariamente no que nós identificamos coma aimara. Visitamos unhas ruínas incas e voltamos ó albergue para, despois dunhas partidiñas de asshole, descansar ben e gardar forzas para o que nos agardaba o día seguinte.

Peirao norte da “Isla de Sol”.

Venres. Eles tres erguéronse ás 06:00 para presenciar a alborada. Eu, co estómago en lamentables condicións, quedei na cama ata as 09:00. Cando estivemos os catro listos e preparados, dispuxémonos a afrontar a meirande animalada que se nos puido ocorrer dado o entorno no que nos atopabamos.

Alborada en “Isla del Sol”.

Aínda non sei moi ben por qué, a Arthur déuselle por propoñer percorrer a illa de punta a punta coas mochilas ó lombo, para dende o extremo sur, coller o bote de volta a Copacabana. Sete quilómetros. A 4.000 metros de altitude. Con case 20 quilos ás costas. Hai que dicir que existe un bote que fai este percorrido regularmente. Ninguén puxo moita énfase en levarlle a contra. Teño que recoñecer que fun o que máis apoiou a moción. Por favor, non me preguntedes por qué. Na cea da noite anterior Arthur xa se estaba arrepintindo da súa proposta, e o moi trastornado empecinouse en conseguir alugar un burro para que nos levase as mochilas, e a piques estivemos de conseguilo. Sería apoteósico, pero non puidemos concretalo. Aínda así xa non había volta atrás, insisto, non teño nin idea de por qué.

Antes de afrontar a derradeira media hora de travesía.

Levounos máis de tres horas, pero fixémolo. E investimos menos tempo do agardado, do que nos dixeron que iamos tardar. Sentinme ben, axudou a paisaxe que nos atopamos na parte sur, moito máis verde e alegre.

O plan era coller o bote de volta a Copacabana e meternos nun autobús directamente a Cusco, no Perú. Na propia embarcación coñecimos a dúas compoñentes máis para a nosa expedición, que tamén menexaban o mesmo plan e que se coñeceran en La Paz.

Por un lado estaba Ida, unha dinamarquesa de tan só 19 aniños amorosa coma ela soa. Tiña unha festa inesgotable no corpo, e a todos nos metía unha envexa máis ben tirando a insana cando se lle daba por facer eses alardes de enerxía que só te podes permitir facer cando tes esas idades. Penso que tod@s sabedes a qúe me refiro.

E pola outra banda estaba Natalie. Chegada de Suíza, Nati era directa, clara, concisa. Vacilona, sarcástica, inxeniosa. Lambereteira incorrixible, namoroume nunha conversa trascendental nocturna, desas nas que arranxas o planeta de polo a polo.

Dous galegos, un alemán e unha alemá, unha suíza e unha dinamarquesa. Do Asshole Team pasaramos ó Europe Team, e con el estabamos a abandonar Bolivia.

Un país enormemente modesto, pero que enche. Pobre en P.I.B., multimillonario en historia, en cultura, en variedade natural. De xentes sinxelas de corazón e complexas de personalidade. Envorcados coas súas raíces, involucrados e identificados coa súa verdadeira orixe.

Na contra do que diga o Banco Mundial, Bolivia é un país moi pero que moi rico.

Advertisements

2 respostas a “Santa Cruz e La Paz, as dúas caras de Bolivia; e despedida vía Titicaca.

  1. Quero, máis ben, esixo que me levedes ao Loki!

Deixar unha resposta

introduce os teu datos ou preme nunha das iconas:

Logotipo de WordPress.com

Estás a comentar desde a túa conta de WordPress.com. Sair / Cambiar )

Twitter picture

Estás a comentar desde a túa conta de Twitter. Sair / Cambiar )

Facebook photo

Estás a comentar desde a túa conta de Facebook. Sair / Cambiar )

Google+ photo

Estás a comentar desde a túa conta de Google+. Sair / Cambiar )

Conectando a %s