Arquivo por etiquetas: Capurganá

Travesía Capurganá – Panamá City – Cancún. Á deriva polo Caribe.

Peirao de Capurganá, Chocó, Colombia. Domingo 15 de xullo. 07:00A.M. Esa era a hora e o lugar onde nos citaramos con Fabio, o “mafioso” napolitano que nos safou o cú conseguíndonos unha lancha ata Panamá.

Como comentei con anterioridade, non dispoñiamos de efectivo para pagarlle o traslado, así que Fabio aceptou que lle pagasemos ó capitán da lancha que traballaba para el á nosa chegada a Panamá City, onde por fin poderiamos retirar cartos. Observei cómo antes de embarcar, o capo da camorra lle susurraba algo ó ouvido ó seu sicario, a persoa á que lle tiñamos que pagar. Supoño que sería algo así como “non lles quites ollo de enriba ata que teñas ata o último centavo na man, e se fan algún movemento sospeitoso, pártelles as pernas”. Tamén pode ser que aínda estea demasiado recente a maratón de El Padrino que me mandei en casa de Juantxo.

O caso é que embarcamos, e a lancha zarpou hacia Puerto Obaldía, primeira localidade do territorio panameño, e onde debiamos estampar o selo de entrada no país centroamericano. Os militares panameños recibíronnos con caras de can, teño que dicilo. Cos peores modos posibles, indicáronnos que abrísemos as nosas mochilas, e procederon a un rexistro do máis exhaustivo.

Unha vez superado o primeiro control, mandáronnos pasar ó control de aduanas, onde un funcionario se exprimía o cabazo cunha documentación aparentemente sinxela. El era o encargado de poñernos o selo. Cansino, meticuloso ata exasperar, inepto, curto de entendedeiras; era o típico funcionario que pensa que a tarefa que ten que desempeñar, básica, cunha mínima responsabilidade, convírteo nun ser todopoderoso, no rei do mambo, e que lle permite andar a xogar cos destinos  da xente. Para matalo a vimbiazos.

Caribe panameño dende unha das lanchas.

Semellante inútil e pretencioso tívonos a cada un dos catorce ocupantes da lancha unha auténtica eternidade facéndonos preguntas, a cada cal máis absurda, e se non se lle ocorría ningunha, volvía preguntar unha das do principio do interrogatorio. As gañas de espicharlle a pantalla do ordenador na cabeza e estamparlle o selo de “denegado” na fronte eran difíciles de reprimir.

Falando dos ocupantes da lancha, efectivamente eramos catorce. No-los dous galegos, unha parella de suízos, e os demáis, os dez restantes, israelíes.

Nunca o comentei neste blogue, pero resulta chocante, chama poderosamente a atención a cantidade de israelitas que hai soltos viaxando polo mundo. En serio, é o país de onde coñecimos, máis ben de onde atopamos máis xente nesta viaxe, con moitísima diferenza. E matizo o de que os atopamos, porque coñecer coñecimos ben poucos. Case sempre viaxan en grupo, e rara é a vez que se relacionan con xentes de outras nacionalidades.

É máis: tod@s e cada un/a d@s traballador@s da hostelería c@s que falamos sobre os israelíes, e non eramos nós os que sacabamos o tema precisamente, puxéronos a caer dun burro. Tod@s sen excepción, ó longo de todo o mundo. Tacháronos de prepotentes, maleducados, suxos, moi conflictivos, e incluso de ladróns. @s que me coñecedes sabedes que non me gusta xeralizar, simplemente estou a trasladarvos os testemuños da xente coa que falei. Aínda así debo dicir que, para a miña enorme sorpresa, a miña experiencia non difire en absoluto coa deles. En canto ó grupo cos que nos tocou facer esta travesía… como adoito dicir, todo ó seu debido tempo.

Voltemos a Puerto Obaldía, onde o impresentable da aduana xa rematou co seu show e finalmente admitiu o acceso de toda a nosa tropa. Mais os atrancos non remataban aquí. Agora a quén lle poñían impedimentos varios era ó noso capitán de lancha, ó encargado de mutilarnos a Cons e máis a min en caso de non pagar. Como non podían denegarlle o acceso ó país, xa que posuía dobre nacionalidade colombo-panameña, non querían concederlle o permiso de traballo en Panamá.

Amparándose na lei de “como teño metralleta fago o que me peta”, esixían que os turistas debiamos pagar non me lembra qué cantidade de cartos para que o permiso lle fose concedido. E foi aquí onde lle perdín medo a Marcelo, que así se chamaba o noso “suposto verdugo”. Actuando en todo momento coa maior das honestidades, negouse a aceptar tan mafiosa condición, pediunos desculpas polos imprevistos, dos que el non tiña culpa ningunha, e accedeu a continuar con outra lancha capitaneada por un panameño, xa que el non podía traballar nese territorio, perdendo parte dos cartos que el debía gañar na travesía.

E vaia lancha na que nos meteron. Ó non estar preparada para cargar con tanto peso, afundíase de máis, e dela só emerxían uns poucos centímetros á superficie. ¿Consecuencia? Toda a auga entraba para dentro daquela patera, e nuns poucos segundos estabamos todos coma pitos, coma se viñésemos de mergullarnos no mar. ¿Consecuencia da consecuencia? Motín a bordo que iniciaron varios dos israelitas, ós que non lles faltaba razón neste caso, xa que non só estabamos nós pingando, é que tamén se empaparon as nosas equipaxes, documentación e obxectos de valor incluídos.

Fauna caribeña.

Ó final, despois duns breves pero intensos intres de tensión, acougaron os ánimos, e puidemos chegar, mal que ben, ó lugar onde iamos xantar e a pasa-la noite: Illa Calidonia, na Comunidade Kuna Yala.

Popularmente coñecida como San Blas, a de Kuna Yala é unha comunidade indíxena en pleno territorio panameño. Está formada, ademáis de pola parte continental, por 365 illas,  das que tan só 36 están habitadas. Pero o máis rechamante da Comunidade Kuna Yala é a súa autoxestión.

A comezos de século, ante os abusos de poder tanto da policía coma das institucións do goberno central panameño, deu comezo a Revolución Kuna, e conseguiron garantir a persistencia das súas xentes e da súa cultura, grazas á concesión de absoluto autogoberno da que gozan.

É unha gozada ver ós pouco máis de 30.000 habitantes desta comunidade campar ás súas anchas, tomando as súas propias decisións, comunicándose na súa lingua indíxena, o kuna… O que xa non gusta tanto é albiscar a bandeira da Revolución Kuna. Exactamente igual que a española, mais no canto do escudo monárquico español, os kunas espetáronlle unha esvástica nazi. Cabe destacar que a Revolución Kuna é anterior ó movemento fascista, pero aínda así, a primeira vez que a vin sen saber nada da cultura kuna, case me dá unha embolia cerebral. A cara dos israelitas tamén debeu de ser cómica de carallo.

Ó chegar, e tras poñer as cousas a secar, fumos xantar, acompañados de Marcelo, dos suízos e dunha parella de israelitas, os únicos cos que cruzamos palabra. No restaurante coñecimos ó dono do negocio, quen posuía unha illa na comunidade. Si, porque na Comunidade Kuna Yala as illas son privadas, e todas teñen propietario. Ésta en concreto foi adquirida por 1.500 dólares.

Na illa do amiguete de Marcelo.

O caso é que Marcelo, que coñecía ó dono do restaurante e da illa, convenceuno para que nos deixase pasar nela unhas horas. E iso fixemos. Espectaculares vistas as que forman un Mar Caribe azul turquesa que se perde no infinito salpicado de contínuas illas das de debuxos animados, únicamente cunha palmeira espetada no medio.

Ó chegar, dispuxémonos a cear, desta volta só cos suízos e Marcelo, cos que mantivemos unha agradable conversa e incluso rematamos por mandarnos uns chupitos de ron, mentres os israelíes pechaban cada segundo un pouquiño máis o seu círculo de cadeiras no que facían música, cantaban e berraban. Pegámonos un baño cun balde de auga e unha tina, e a durmir, unha vez máis, nunha hamaca.

Desta volta eran bastante máis cómodas que as do Parque Tayrona, máis amplas e separadas. Tamén axudou a descansar mellor o sentir o Mar Caribe ondear e rachar ós teus pés, xa que as cabanas onde durmíamos eran aboiantes, estaban situadas sobre a auga.

Á mañá seguinte, nova odisea. A embarcación que debiamos tomar xa non era a patera infame que nos levara ata Illa Calidonia, así que subimos á nova chalana confiados. Mal feito. Así como comezaron a zoupar as ondas por estribor, o persoal encheuse de auga de pés a cabeza. Unha vez máis. Alo menos desta volta as equipaxes ían ben protexidas, e o persoal tomouno cunha mistura de humor e resignación. Ata que chegaron os desembarcos.

A nosa segunda pateriña, metendo auga para dentro que daba gusto.

Agás no-los dous, que continuabamos ata Panamá City, todo o mundo quedaba nalgunha das illas da Comunidade a pasar uns días. Cos suízos non houbo problema, foron ubicados á primeira. Pero coas hordas hebreas… Non os aceptaron en ningunha cabana de ningunha das dúas primeiras illas, coa excusa de que estaban a tope. Lembremos que ós suízos acolléronos sen problemas.

Á terceira foi a vencida, e baixaron todos da patera mochila ó lombo. Todo parecía solucionado, mais o misto prendeu no último segundo. Ó chegar pasadas as 15:30 do serán xa non quedaba xantar que darlles, e os tipos entraron en cólera. Prometéronlles o almorzo do último día para compensarlles, que non lles pertencía, pero xa era tarde de máis, xa non entraban en razón. Esixían que se lles devolvesen os cartos, e xa se sabe que cando estas xentes falan de cartos…

Unha das illas nas que rexeitaron ós israelíes.

Era imposible que as súas peticións fosen atendidas, xa que os seus cartos estaban en Colombia nas mans de Don Fabio Corleone, pero insisto en que non estaban dispostos a escoitar a ninguén. Ó que si estaban dispostos era a impedir que a nosa patera continuase o seu camiño hacia Cartí, onde debiamos coller un coche a Panamá City, e de feito un deles fixo o amago de botarlle a man ó motor para detelo. Todo por un prato de comida de $5.

Finalmente, tras unhas falsas promesas de Marcelo de volver para seguir negociando, accederon a deixarnos seguir. E así, mollándonos un pouquiño máis, fixemos as últimas millas ata chegar, como dicía, a Cartí, localidade aínda pertencente á Comunidade Kuna Yala, e onde nos agardaba un coche para trasladarnos, no último tramo da travesía, ata a capital da República: Panamá City.

Sabía da intensa e interesada relación entre os gobernos de Panamá e dos Estados Unidos. Supoñíame que, dada a importancia da Canle de Panamá, a cantidade de cartos que ésta lle debía reportar á cidade non debía ser ningunha parvada. Aínda así, o espectacular do núcleo urbán da capital deixoume apampado perdido. Rañaceos por todas partes, edificios de tamaño monstruoso e deseño espectacular, coma o Tornillo, con forma de parafuso, ou a Vela, a ver se adiviñades, con forma de candea.

Entrada a Panamá City, cos rañaceos de fondo.

Todas, absolutamente tódalas grandes empresas do planeta teñen a súa sede en Panamá City, que dende o 11S substituíu a Miami coma a capital mundial do mundo latino.

Edificio o “Tornillo”.

Pegámonos, de moca, unha ducha no hostel onde se hospedou Marcelo, ceamos con el para despedirnos, e ás 23:00 da noite estabamos no aeroporto internacional de Panamá City, dispostos a, ás 02:00 da madrugada, tomar o voo que nos había levar a Miami.

E así foi. Tras un tranquilo voo de pouco máis de dúas horas, máis a hora de propina de diferenza coa costa leste dos E.U.A., ás cinco e media da mañá estabamos en Miami. Unha vez máis, a segunda no que levamos de viaxe despois da escala para chegar a Recife, tiñamos que pasar os tediosos controis de acceso ó país gringo sen ter intención de pisar as súas rúas, xa que nunhas horas embarcabamos no avión destino Cancún.

Alo menos desta vez os responsables de aduanas, a diferenza de Panamá e da anterior escala en Miami, eran uns auténticos cachondos mentais, e ata nos botamos unhas risas con eles.

Limusina nunha das portas do aeroporto de Miami.

Fixemos tempo mandándonos uns roscos do Dunkin Donuts, e ás 10:30 estabamos subindo ó avión. Odisea rematada, travesía completada. Con tódolos atrancos do mundo, algúns provocados por nós, outros polo destino, outros pola ineptitude do persoal, e algún outro polo pobo elixido de Deus, acadamos chimpar o Tapón de Darién e plantarnos de Sudamérica a México.

Novo fito superado. Agora toca relax. Cancún nos agarda.

Parque Tayrona, Cartagena e Capurganá. Chegamos ó Caribe e despedímonos de Sudamérica.

Saímos de Medellín e chegamos á localidade de Santa Marta o luns 9 de xullo. Baixamos do autobús, e unha labazada de aire fervendo cruzounos a cara. Non teño datos oficiais da temperatura e porcentaxe de humidade que alí había, pero os meus contactos no inferno aseguráronme que alí estaban bastante máis fresquiños.

De Santa Marta collimos un microbús que nos levou á entrada do Parque Nacional Natural Tayrona. E foi aí, na entrada do parque, onde obtivemos unha nova evidencia de que o mundo que hai cinco meses decidimos percorrer é pequeno, moi pequeno. Non sei por qué imos investir un ano en coñecelo, porque co ridículo que é podiamos facelo perfectamente mentres sacamos a pasear ó can. Veredes a qué me refiro.

Viñamos de pasar baixo o letreiro do portal, estabamos encarando ó grupo de militares encargados de facer o control de accesos, cando, mentres remexía na miña riñoneira para atopar o pasaporte, escoitei a Cons dicir con voz de incredulidade: “¿Ida?”

E efectivamente, alí estaba a nosa dinamarquesa do Europe Team, a que coñeceramos á saída de Bolivia e da que nos despediramos, ilusos de nós, para sempre en Lima había case un mes. Pero é que canda ela estaba  Natalie, a suíza que coñecimos o mesmo día e á quén tamén lle dixemos adeus na capital peruana.

Ida e Natalie, un reencontro co que non contabamos. En absoluto.

O seu grupo completábano Eldin, o mozo de Natalie, bosnio igual de apaixoado e de cacho de pan que calquera paisano seu que poidamos coñecer tod@s, coma pode ser Vlado Gudelj, e unha parella de alemáns: Kathrin ela, quén destacaba pola súa intelixencia, e Tom el, que aínda que tampouco era parvo precisamente, chegaba máis a súa simpatía, era pura comedia.

Co grupo formado e feitas as presentacións, procedimos a encamiñarnos ó camping onde establecernos dentro do parque. Foi un camiño longo e tortuoso, cargados coas mochilas e cunha calor insoportable. Máis de dúas horas subindo e baixando pendentes, cruzando regatos e chimpando por penedos.

No medio da travesía.

Iso si, o traxecto foinos amenizado por unhas vistas prodixiosas, a mistura entre bosque tropical e praias caribeñas que compoñen a paisaxe do Parque Tayrona.

O Parque Nacional Natural Tayrona, no departamento de Magdalena, son 15.000 hectáreas que se extenden ó longo da costa caribeña de Colombia. Unha vasta e pechada vexetación tropical deixa paso, á súa chegada ó mar, a unha sucesión de praias, cada unha incrustada en cadansúa bahía, conxugándose para conformar unha paraxe idílica.

Esfolados perdidos, chegamos ó noso camping, o Don Pedro. Xantamos uns sandwiches, pegueime unha ducha, e tiramos para unha das praias. O de pegarse duchas en Tayrona é algo bastante pouco efectivo, por non dicir absurdo. Non comezaches a secarte e xa estás suando outra vez.

A cintura shakiresca de Cons na praia La Piscina.

A praia que escollimos para desfrutar o primeiro día foi a de La Piscina, a máis achegada á nosa ubicación no sector de Arrecifes e das que está permitido o baño. A auga, caldo, e a presencia do bosque tropical abrazándoa resulta impactante, mais as súas areas son negruzcas e o seu tamaño moi reducido.

Eldin, o bosnio de Natie.

Ás 18:00 do serán, cando comezou a cae-lo sol, voltamos ó San Pedro. Tras unha revitalizante cea e unhas amenas conversas, puxémonos a durmir. Ou a tentalo, alo menos. Non foi doado. Tivemos que facelo nunhas hamacas bastante ruíns, estreitas, que non permitían moverte para atopar a posturiña axeitada. Estaban pegadísimas a unha á outra e as colisións eran constantes. Todo isto unido á calor e á humidade infernais impediron que pranchase a orella nin un minuto.

Sector de tendas de campaña do Don Pedro. Nós optamos polas hamacas.

Ademáis durmimos á intemperie, e un exército de mosquitos despiadados acribilláronnos sen compaixón. Tan prácida noite provocou que amencera medio morto. A calor abafante non me deixaba respirar con facilidade, 48 horas sen durmir tíñanme os miolos fundidos, e cando o persoal arrincou hacia a praia eu non fun quén de me erguer. Pasei o día ciscado coma un saco de patacas.

Praia Cabo San Juan de Guía.

Desta volta o grupo decidiu visitar a praia Cabo San Juan de Guía. Polo que me contaron e pola reportaxe gráfica que me amosaron, a calidade désta é bastante superior á de La Piscina. Máis ampla  e con mellor area, para comezar.

Cando chegaron e tras collerme con pinzas para arrastrarme ata o comedor, procedimos a cear. O mesmo que a noite anterior, aproveitamos o tempo que o xenerador nos brindou enerxía eléctrica para botar un anaco de parola e xogando ás cartas, antes de padecer unha nova tortura tratando de pegar ollo naquelas hamacas do demo mentres os mosquitos se pegaban unha enchenta co noso sangue. Unha lexión de mosquitos mórbidos foi o que deixamos tras de nós á nosa partida.

Ó día seguinte, mércores, Cons e máis eu abandonamos o Parque Tayrona. Despedímonos da peña, especialmente das nosas mociñas Ida e Natie. Xa non me atrevo a dicir que para sempre, pero e principio así debería ser. Unha vez máis emprazámonos a ese teórico reencontro en Vigo. Coma digo sempre, a saber.

Desfixemos o camiño feito nunha nova tunda do máis interesante, e en Santa Marta collimos un autobús cara o noso vindeiro destino: Cartagena de Indias.

O plan trazado especificaba que só podiamos pasar unha noite en Cartagena. Capital do departamento de Bolívar, conta con máis de un millón de habitantes, e seguramente sexa a cidade con máis peso histórico de Colombia.

Cartagena de Indias.

Proba delo é o seu casco vello, espectacular e protexido por unha muralla, o cal lle outorga o alcume de Ciudad Amurallada. Este centro histórico evidencia a natureza caribeña de Cartagena. O acento das súas xentes, de raza negra na súa maioría, as cores vivas das fachadas das súas casas, a música saíndo do interior duns fogares coas portas e fiestras abertas… Lembroume poderosamente a La Habana.

Tras pasar a noite era momento de emprende-la marcha unha vez máis. O plan de evacuación de Sudamérica destino México dictaba que, tras Cartagena, debiamos descender pola costa do Caribe hacia Capurganá, vila ubicada xusto na fronteira con Panamá, e alí coller unha serie de lanchas que nos achegasen a Panamá City, dende onde tiñamos reservado un voo a Miami. Por último, da meirande cidade de Florida voariamos ó noso destino final: Cancún.

Muralla de Cartagena, coa súa bandeiriña e todo.

O caso era que o voo dende Panamá City tiñámolo para a madrugada do luns 16 ó martes 17. Co tempo ben xustiño, como a min me gusta. Aínda así, a Cons entráronlle as dúbidas. Esa mesma noite chegaba a Cartagena Regina, a recepcionista do Che Lagarto Santiago de Chile, a que coñecimos de facer o rexistro no hostel e de despedirnos o día que partimos hacia o Atacama.

El quería ficar un día máis para quedar con ela. Eu non estaba disposto. Unha vez máis, coma sucedera en Florianópolis. E unha vez máis, decidín continuar pola miña conta, emprazando o noso reencontro para dous días despois en Capurganá. Así as cousas, alá fun.

Dentro da ruta Cartagena – Cancún, de por si complicada, o tramo Cartagena – Capurganá tamén tivo o seu aquel. Saín da terminal de Cartagena ás 4 da tarde hacia Montería, xa que non hai autobús directo a Turbo, dende onde hai que coller unha lancha ata Capurganá. Unha vez chegado a Montería, o que sucedeu ás 22:30 da noite, supostamente debía agardar na terminal ata as 4 da madrugada, hora á que partía o primeiro bus hacia Turbo. Supostamente.

Nada máis poñer un pé na terminal de buses, un tipo ofreceume saír de inmediato. Valorei a posibilidade, e entre agardar seis horas nunha estación polo autobús hacia Turbo e facelo na mesma Turbo pola lancha hacia Capurganá, que segundo as miñas informacións saía ás 8 da mañá, optei pola segunda. Craso erro.

Cheguei á famosa Turbo ás 02:30 da madrugada, tras catro horas rebotando nunha furgalla completamente destartalada que me deixou no peirao do pobo, onde debía agardar polo bote destino Capurganá. E vaia peirao. As augas botaban un fedor a cadáver putrefacto que tumbaba para atrás, a rúa onde estaba ubicado contaba con varios locais de “mulleres de moral distraída”, e a miña compaña era o vixiante do peirao, Vicente, un señor duns cincuenta e tantos anos coxo e medio tullido.

Peirao de Turbo a primeira hora da mañá.

E qué ben estaba con Vicente, a pesares de que non me facía nin puñeteiro caso. Cando a compaña aumentou, achegáronse á nosa posición catro suxeitos de apariencia cando menos sospeitosa. Sentaron onda nós, e comezaron a pintar liñas de cocaína e a metelas para adentro coma quen come pipas. Tamén bebían chupitos dunha brebaxe estraña que sacaban dun frasco coma de xarope, que lles facía tusir e cuspir unhas flemas que parecía que vomitaban a Viscoso, a pantasma boa dos Cazapantasmas.

Foi a primeira vez en toda a viaxe que me sentín inseguro de verdade, que percibín un risco real de que me puidesen dar o pao. Eran catro maromos de tamaño considerable, de farlopa ata as orellas, e aínda por riba, o suposto encargado de defenderme era un avó tullido. Perfecto.

Afortunadamente non pasou nada, e os tipos simplemente pasaron de min coma facía Vicente. Ás 05:00 da mañá o ceo comezou a clarexar, e o peirao de Turbo comezou a encherse de xente e de movemento. Abriu unha cafetería de por alí preto, e metinme nela a que me ignorasen un pouco máis, as últimas horas de espera.

Cheguei a Capurganá sobre as 14:00 do serán, tras cinco horas rebotando no mar nunha lancha dunhas vinte persoas. Capurganá, como dixen, é unha pequena localidade situada xusto na fronteira con Panamá, no departamento colombiano de Chocó.

Capurganá.

É unha vila pequerrechiña, de pouco máis dun milleiro de habitantes. Tranquila, as súas xentes son unha gran familia. Dirixinme ó hostel que me recomendara Marcos, o coruñés de Medellín. Chamábase a Posada del Gecko, unha hospedaxe ben xeitosa.

Preguntei por Shirley e Alberto, os encargados de rexila, e tras unha boa ducha púxenme a falar con eles.

Patio de “La Posada del Gecko”.

Todo ía xenial, ata que lle comentei a Alberto que debiamos tomar un voo en Panamá a madrugada do luns. Con xesto de incredulidade, comentoume que era imposible que chegasemos a tempo se non saíamos ese mesmo día. A travesía en lancha ata Panamá leva dous días, segundo parece. Pero Cons non chegaba ata o día seguinte.

Quixen avisalo para que aprazase ou anulase o voo, xa que el tiña o billete electrónico no seu ordenador, pero non había enerxía eléctrica no pobo. Foi ó día seguinte, sábado, cando chegou e o propio Alberto lle contou a nosa situación desesperada.

Xa estaba. Aquí teño falado dos meus medos de relaxarnos, dado que todo estaba a saír perfecto ata entón. Baixamos a garda, confiámonos, encomendámonos á nosa sorte e arriscamos de máis.

Campo de fútbol de Capurganá.

Iamos co tempo moi xusto para chegar a Panamá, e a Cons ocorréuselle, aínda por riba, quedar un día máis en Cartagena. Erro enorme.

Pero é que iso non é todo. Aínda que, se por algunha milagre do destino, conseguíramos unha lancha hacia Panamá para saír no mesmo momento que chegara Cons, non tiñamos cartos para pagala. E este erro é de exceso de confianza de ambolosdous. Non tiñamos cartos en efectivo enriba para pagar a lancha, e en Capurganá non había caixeiro automático.

¿Cómo imaxinar algo así, se ata no pobo máis deixado da man de Deus en Bolivia dispuxemos da posibilidade de retirar cartos? Aínda así, son cousas coas que hai que contar, temos que estar máis alerta. Entre Alberto e o seu amigo Stefano tentaron atopar unha solución de tódalas maneiras posibles.

Praia en Capurganá.

Desvivíronse por axudarnos, percorrimos tódolos hoteis da aldea procurando un que nos adiantase os cartos para nós ingresarllos de contado, incluso Stefano nos deu o seu número de conta para facerlle a transferencia ó día seguinte, xa que estaba disposto, tanto el coma Alberto, a emprestarnos eles os cartos. Pero problemas coas chaves da conta impediron a operación. Estabamos condenados a perder o voo de Panamá a Miami, e en consecuencia o de Miami a Cancún. Douscentos dólares ó carallo, como se as nosas economías (especialmente a miña) non estivesen maltreitas de abondo.

Resignado, estaba a piques de dirixirme á praia. Xa estaba remexendo na mochila na procura da toalla, cando de súpeto a Alberto se lle acendeu a bombilla. Fabio, un amigo seu co que xa non se levaba, podería adiantarnos os cartos. Segundo parece, ó tipo gustábanlle máis os cartos que a un parvo un caramelo, e a cambio dunha pequena comisión, el poderíanos facer o préstamo. Precisamente diferencias monetarias foron as que estragaron a amizade entre Alberto e Fabio, amigos dende as súas vidas na Italia.

Dirixímonos, sen tempo que perder, ó hostel que rexentaba Fabio, todo un mafioso napolitano segundo a descripción tanto de Alberto coma de Stefano. Preguntamos por el na entrada do albergue. Non tardou en baixar. Coa imaxe de mafioso que tiña eu na cabeza e que me formaron os seus ex-amigos, case caio de cú ó velo achegarse a min.

Lucía barba de tres días, era pelado e portaba un sombreiro branco. Levaba a camisa desabrochada ata debaixo do peito… e un mono aferrado ó seu pescozo. Non puiden evitar que me viñera á mente a imaxe de José Luis Moreno en Torrente 2. A semellante elemento era a quén estabamos dispostos a entregarlle o futuro da nosa viaxe.

Contámoslle os nosos males, a nosa situación desesperada, e inmediatamente pediunos que acougásemos. A camorra estaba alí, e estaba disposta a facernos o favor. Triunfada monumental. Non nos ía emprestar os cartos. Directamente íanos conseguir unha lancha para saír o día seguinte hacia Panamá e chegar así a tempo de coller o avión en Panamá City, xusto unhas horas antes do despegue. Cons, cousas do destino, viñera na lancha de Turbo a Capurganá falando coa ex-moza de Fabio, contáralle que pretendíamos chegar a Panamá en lancha, e cando chegamos ó seu hostel Fabio xa nos tiña todo preparado.

A safada que viñamos de vivir non era normal, e a sorte que estamos a ter nesta viaxe moito menos. Aínda facendo as cousas rematadamente mal coma viñamos de facelas nesta ocasión, ó máis puro estilo Adri, deixando todo para a improvisación do último segundo, co “malo será” por bandeira, acabamos safando e tirando para adiante. Cousas do destino. Pode que cousa de meigas. Seguro que cousas das estrelas.

Ó día seguinte, domingo 15 de xullo pola mañá cedo, iamos partir hacia Panamá, dispostos a evitar o famoso tapón de Darién, os menos de cen quilómetros que os E.U.A. se empeñan en sacarlle á estrada Panamericana, vía acuática. E estabamos a piques de abandonar Sudamérica, un continente que nos marcou de por vida. Un mundo en cada país, todos diferentes entre eles. Cada un coa súa maxia particular, coa súa oferta única. E en todos un denominador común: a paixón, o sangue quente, moi quente. Fervendo.

Abofé que nos marcou de por vida. Non en van, aquí atopamos entre os dous cinco das nosas bolas máxicas, nada menos. Deica sempre, Sudamérica. Palabra de que volverei.