Arquivo por etiquetas: Dayana

Tres do Calvario en New York: a invasión definitiva.

Mércores 25 de xullo. Día da Patria Galega, así que escribirei esta entrada en galego, aínda que só sexa a portada.

Chegamos a Nova Iorque contra as 21:00 do serán. Como tod@s sabedes, o mes que vai durar a etapa dos Estados Unidos ímola facer en compaña de Richi, que nun principio, cando xurdiu o proxecto de facer a Volta ó Mundo, subírase ó carro, pero non puido chegar, e finalmente sumouse tan só ó periplo norteamericano. Tan só, polo momento.

Supoñíase que o noso amigo calvariense chegaba dúas horas antes ca nós nun voo procedente de París, onde fixo escala. Supoñíase tamén que chegaba cargadiño de licor café, para acougar a nosa sede insoportable del, o noso síndrome de abstinencia polo noso elixir predilecto.

Pois o noso amigo calvariense chegou media hora máis tarde ca nós, e coas mans baleiras de “LK”. Parece ser que no aeroporto parisino retiveron a súa maleta precisamente por causa da botella de licor café, pola que lle pedían unhas taxas desorbitadas. E en Vigo custáralle 6€. ¿Vedes ó que me refiro cando digo que os galegos non valoramos o noso patrimonio?

Ó final tivo que tomar o seguinte voo a Nova Iorque procedente de París, o cal saíu dúas horas máis tarde, de aí a coincidencia case absoluta nos nosos horarios de chegada.

O encontro, non vos vou enganar, estivo bonito, foi emotivo. Entre a ledicia por parte de Richi de ver rematada a súa odisea, e a nosa inmensa satisfacción ó ter connosco, por fin, e tras cinco meses, a un membro histórico e unha das principais cabezas visibles da alta cúpula do Calvario, orixinaron unha instantánea chea de emotividade, plasmada nunha aperta conxunta, entre chimpos, cánticos, e as primeiras parvadas de sempre que nos viñeron á cabeza.

A primeira cea, nada máis instalarnos. Eu coa bandeira nacional ó pescozo, xa que para nós aínda era Día da Patria Galega.

Agora si. Tralo baixón que supuxo a nova de que non podía afrontar a viaxe enteira canda nós, xa o tiñamos aquí. Xa eramos tres, coma debería ter sido dende un principio. O destino, as circunstancias, os deuses, o que vós queirades, quixeron que o equipo só vaia estar ó completo durante un mes -insisto, alo menos-, pero todos sabemos que nesta aventura somos un trío. Por destino, circunstancias ou deuses imos xogar en inferioridade numérica a práctica totalidade do partido, pero neste equipo somos tres. E agora estabamos todos. Certa sensación de invulnerabilidade percorre os nosos peitos. Se cando estivemos en inferioridade todo saíu a pedir de boca, máis perfecto do que nunca puidemos tan sequera chegar a imaxinar, agora que estabamos todos, nada podía saír mal.

E o escenario escollido para desenvolvernos en plenitude era Nova Iorque, nada menos. A capital do mundo, a Grande Mazá, a cidade que nunca durme agardábanos inmensa, confiada, fachendosa. Nunca oíra falar da nosa estirpe, nos seus informes non figuraban os calvarienses. Mais iso estaba a piques de trocar de contado. E para sempre.

Primeiro foi King Kong. Despois chegou Godzilla. Terremotos, tsunamis, meteoritos xigantes, invasións alieníxenas. A todo foi quén de repoñerse a todopoderosa metrópole de Nova Iorque. E agora era a nosa quenda. Tocábanos a nós poñer a proba a supremacía neoiorquina. A invasión definitiva xa estaba aquí: a perpetrada polo Calvario.

Chegamos ó hostel onde tiñamos feita a reserva por internet. Estaba no número 89 da rúa Stockton, no barrio de Brooklyn. Petamos na porta e timbramos varias veces. Abriunos un tipo con camisola sen mangas e pantalón salpicado de pintura. Apenas abría os ollos, e cada unha das nosas preguntas sorprendíano soberanamente. Un fumao de primeira categoría, á altura dos protagonistas de calquera comedia sobre yonkis que todos vimos en algunha ocasión. Tras instalarnos saímos a tomar unha cervexiña ó pub máis achegado, mais o cansanzo levounos cedo para cama. Ó día seguinte sería o día 1 da invasión calvariense en New York.

Como así foi. Erguímonos cedo, e lanzámonos directos ás entrañas da metrópole por excelencia. Descendimos ó metro, do que mercamos cadanseu pase semanal. Mistura de cores, letras e números, a organización do transporte subterráneo neoiorquino resulta o máis sinxelo posible dada a súa inmensidade. Non alcanzan as letras do abecedario, non abondan os números de dúas cifras, nin hai suficientes cores na caixa de 36 de Plastidecor.

A primeira parada na que baixamos foi Times Square. Así, sen anestesia nin nada.

Entrada do metro de Times Square.

Encaramos a boca do metro, ascendimos o último chanzo, e voltámonos diminutos de inmediato. O espectáculo de luces e cores dos paneis publicitarios nas fachadas dos edificios ametrallan as túas retinas case ata aturdir. Os propios edificios rodéante titánicos, impoñentes, avasallantes. Tentas non amosarte paleto, manter a dignidade, pero a túa cabeza actúa pola súa conta, e reclina o pescozo hacia atrás para que a vista alcance o remate daquelas monstrosidades.

Foi entón cando nos decatamos que levar a cabo a invasión daquela cidade non ía ser empresa doada. Por moi galegos do calvario que fósemos. Decidimos tomalo con calma, e mercamos un hot dog no típico posto da rúa. Tachando clásicos da listaxe, vós xa sabedes.

Sen un rumbo moi fixo dimos uns tumbos pola Quinta Avenida, e casualmente topamos coa Praza Rockefeller. Nela visitamos unha tenda de Lego.

A Quinta Avenida. “Fifth Avenue”, que diría un nativo.

Praza Rockefeller.

O señor Ricardo frikeando canda un R2D2 feito con pezas de Lego.

O seguinte destino era o Empire State Building. Levabamos tempo tentando atopar unha oficina de turismo ou un mapa da cidade, de Manhattan alo menos, e cando lle preguntamos a un paisano pola ubicación do mítico edificio, éste sinalounos directamente o que tiñamos ás nosas costas. Nun principio pensamos que o tipo estaba de cachondeo. ¿Cómo iamos ter o mítico Empire State diante dos nosos fuciños e non decatarnos delo?

Pero si, o señor ó que lle preguntáramos, que resultou ser dominicano, estaba no certo. Deramos de fuciños co edificio máis emblemático de Nova Iorque e nin conta nos dimos. Pero é que claro, ó estar tan achegados a semellantes mamotretos non se pode percibir a súa altura, é imposible albiscar o seu remate. Con sensación de incredulidade, procedimos a pasar ó seu interior.

Ascendimos ata o andar 86. Fixémolo en dúas quendas, a primeira ata o 80, na que o ascensor ía tan rápido que o contador de andares chimpaba de dez en dez; e a segunda ata a mencionada 86ª altura, xa nun ascensor que se desprazaba máis a modo. Ó asomar ó mirador a estampa que se che presenta é grandiosa.

Os xigantes de cemento que nos acompañaran ó longo de toda a mañá, que se sucedían a cada paso e que apenas uns minutos atrás nos abrumaban coa súa monumental presencia, incluso aqueles xigantes alumeantes de Times Square que nos aturdían coas súas mensaxes de luz, ficaban agora ós nosos pés. Diminutos, ridículos, insignificantes. Coma o eramos nós ante eles antes de elevarnos ata os ceos polo interior do Empire State.

A percepción de ter dunha soa vez ó alcance da vista a totalidade da capital do mundo, de ter a Nova Iorque baixo ti, de observala dende arriba, apórtache unha sensación de grandeza que axuda a comprender a realidade do “soño americano”. Eu percibina coma unha metáfora do mesmo. É unha sensación irreal, traizoeira, mentireira. Puro espellismo. Dura o que dura. Ata que descendes ata o derradeiro andar no ascensor que chimpa de dez en dez. Ata que te volves a sentir abrumado polos xigantes de cemento.

Despois de xantar e de botar outro bo anaco tentando acadar un mapa de Nova Iorque en van, puxemos dirección á Ponte de Brooklyn. Primeiro topamos co edificio do concello, o City Hall, que se atopaba de reformas. E logo si, encaramos a mítica ponte, que tamén tiña un tramo en obras, e pegámonos un bo paseo por ela.

Rañaceos de Manhattan dende a ponte de Brooklyn.

Ateigada de xente facendo footing e correndo en bici, ollas para eles estrañado pola súa naturalidade, como pensando: “¿pero non se dan conta de que van correndo pola Ponte de Brooklyn?” Supoño que serán cousas de paleto que son, eu qué sei.

Fachendeando de celtismo na Grande Mazá.

Co sol xa iniciando o seu descenso, e por fin cun mapa da cidade na man, que conseguimos -mira que era difícil- nunha estación de metro, dirixímonos ó World Trade Center. Pouco antes de chegar á denominada zona cero, detívonos un señor para vendernos unhas revistas. Era un sobrevivinte dos atentados do 11S, un ex-traballador dunha das Torres Xemelgas, hoxe convertido en vendedor ambulante.

Foinos sinalando un por un os edificios colindantes coa zona cero, coma por exemplo a igrexa de Saint Paul, primeiro na revista e despois en directo. Na revista aínda lucían canda as Torres Xemelgas, e resultounos impresionante comprobar cómo un edificio que tiñamos xusto diante e que nos parecía descomunal, na foto non supoñía nin unha décima parte do que se erguían as sinistradas torres.

Mural en memoria ós bombeiros que participaron nas labouras de rescate o 11S.

Achegámonos ata a entrada do museo en memoria ó 11 de setembro, onda o memorial ós bombeiros que aquel día se atopaban de servizo. Apoiámonos nun valado a observar a construcción que se está a erguer na zona cero.

Comentámolo entre os tres. O tempo detense nesta parte da cidade. Aínda transcorridos once anos. Dá a sensación de que xa poden transcorrer once mil. O ambiente é espeso, tenso, solemmne. Serio, sobrio, escuro. A xente camiña coa vista baixa, en silencio. Pode que sexa xusto iso, o silencio, o que máis poña a pel de galiña. Nunhas rúas tan inevitablemente barulleiras coma as de Nova Iorque, onde tes que erguer o ton de voz para que che escoite a persoa que tes ó teu carón, no World Trade Center non se perciben máis ca ecos.

Actual estado da zona cero, aínda en obras.

Facemos os nosos comentarios mediante murmurios para manter o ambiente de respecto. A chegada da escuridade trouxo consigo os primeiros indicios dunha treboada inminente. O forte zoar do vento eleva ás alturas unha bolsa de plástico, e debuxa con ela no aire un movemento zigzagueante, acompasado, que se fai sonoro en tódolos recunchos da zona, pero cuxa cadencia perfecta non desentona en absoluto da solemnidade do momento. Abandonamos o World Trade Center ó tempo que rachan os ceos, desfacéndose nun impresionante diluvio.

Antes de dar por rematada a primeira xornada de vida neoiorquina, pasamos por Wall Street. Paseamos diante d@s moz@s do movemento Ocupa Wall Street e tirámonos unhas fotos co emblemático touro situado enfronte do edificio, símbolo da fortaleza, do despótico dominio da economía yankee. Aínda co mal corpo do paso polo World Trade Center, pisar o epicentro do mundo financieiro fíxonos cavilar aínda máis. Dímoslle unha volta máis a todo o acontecido aquel día.

“Wall Street”.

Ceamos,  e voltamos ó noso buratiño infecto no corazón de Brooklyn.

Ollada, mistura de reto e noxo, ó touro de “Wall Street”… e si: tamén de Intereconomía.

Ó día seguinte, venres, tampouco escatimamos en clásicos. De feito, o noso primeiro destino foi a estátua da Liberdade. Unha organización bastante deficiente tívonos un anaco longo agardando baixo un solano de xustiza na fileira para ingresar no barco a Staten Island.

Unha vez alí deu comezo a sesión fotográfica pertinente, sen demasiadas emocións, a escaseza emocional que nos provocou a propia estátua. A sensación especial de atoparte nun dos puntos máis coñecidos do planeta, e pouco máis.

Novo punto mítico conquistado na Volta ó Mundo.

De feito, para min o máis espectacular foron as vistas de Manhattan dende a propia Staten Island.

De volta en terra firme, dimos por inaugurada a etapa friki da visita a Nova Iorque. Iniciamos unha desesperada procura do bar onde se filma a serie “Cómo Conocí A Vuestra Madre”, procura que nos levou a darnos un paseo máis que interesante polo West Side.

Avenida Amsterdam, no “West Side”.

Barrio éste ben bonito, tranquilo, de arquitectura harmónica, onde se repiten unha e outra vez esas escadas tan típicas de entrada ó baixo do edificio. Finalmente atopamos o famoso bar, que na realidade se chama o McGuee, e cál foi a nosa sorpresa que non se asemella en nada ó bar da serie. O clásico curte dos bares irlandeses, e nada máis. Aínda así as contínuas referencias á afamada serie evidencian que si é aquí onde se leva a cabo a gravación da mesma. Iso e que lle preguntamos á camareira directamente, unha rusa que se chamaba Katiuska, ou algo con sonoridade semellante.

Dous “frikis” en apuros no bar de “Cómo Conocí A Vuestra Madre”.

Ó saír do McLaren, McGuee na realidade, puxemos rumbo a Central Park. Polo camiño detivémonos en Columbus Circle, unha praza situada ás portas dunha das entradas do parque. Paramos tamén a sacarnos unhas fotiñas na mencionada entrada, e pasamos a continuar coa nosa quilometrada paseando por un dos parques máis coñecidos do planeta.

“Columbus Circle”.

Paseamos entre xente adestrando kick boxing, paseamos entre xente xogando béisbol, paseamos entre xente xogando fútbol, estivemos nunha especie de concerto, paramos nunha fonte enorme chea de moedas que cisca a xente para pedir desexos, pedimos nós algún tras facer algunha pequena falcatruada… Rato longo o que botamos en Central Park, para percorrer unha porcentaxe minúscula deste inmenso parque.

Na entrada de “Central Park”.

Coa segunda maratón en dous días, dimos por rematada a xornada e recollímonos no hostel. Iso si, alí atopámonos con Dani, un bilbaíno que xusto comezaba unha nova etapa na súa vida no norleste americano, xa que a súa moza se trasladara a Boston.

Como non podía ser doutro xeito, tivemos que ir a tomar unha birra para celebrar este encontro vasco-galaico, unha fórmula que sempre funciona.

Daniel Rubio, un bilbaíno solto en Nova Iorque.

Ó día seguinte dispuxémonos a seguir coa nosa conquista da Grande Mazá. Xa en compaña de Dani, o noso seguinte obxectivo foi China Town. O barrio chinés non é pequeno precisamente. Non é que eu estivese en demasiados barrios chineses nin de outras nacionalidades ou etnias nas diferentes grandes cidades do mundo, pero é difícil imaxinar unha aglomeración étnica con tanta presenza e tan diferenciada coma esta.

Perfectamente asentados, fondamente arraigados, os chineses montaron a súa pequena Pequín ou Shanghai no medio e medio de Nova Iorque. E nela viven tranquilamente o seu día a día, desenvolvendo a súa cultura con total plenitude, dende a gastronomía ata a relixión, pasando por aspectos máis escabrosos e que se manteñen á marxe da lei.

Chinatown de Nova Iorque.

Proba máis ca evidente do medre desmesurado do barrio chinés é a situación de Little Italy. A zona reservada á emigración italiana en Nova Iorque vive baixo un acuciante asedio asiático, e pouco a pouco as rúas da pequena Italia van sendo invadidas por negocios rexentados por emigrantes chineses.

Foi sorprendente comprobar cómo en varias das rúas que o noso mapa de Nova Iorque marcaba coma pertencentes a Little Italy, hoxe non queda nin un lixeiro atisbo da pegada italiana, e o que loce son letreiros luminosos e paneis con caracteres pertencentes á cultura do xigante asiático.

En “Little Italy”, ou no que queda dela.

E así, chimpando de cultura en cultura dentro da mesma cidade, caeunos a noitiña. Para a noite tiñamos plan, e non era un plan calquera. Tocaba atoparnos coa nosa representación viguesa en Nova Iorque, Yago, a quén coñeciamos hai unha chea de anos por medio de César.

Músico, pianista concretamente, hai cinco anos que Yago decidiu saír a buscarse os feixóns nos Estados Unidos facendo o que lle gusta, para o que se preparou, e seguramente incluso para o que naceu. Porque o concerto ó que fumos en Brooklyn e que nos serviu de encontro, non era o primeiro ó que asistiamos deste fenómeno, e, desculpando a miña total ignorancia en materia musical, ídesme permitir que exclame: “¡cómo toca o cabrón!”.

Non o digo eu. Unha vez finalizado o concerto, coñecimos e estivemos de parola un anaco coa vogalista do grupo de jazz co que tocou aquela noite, e, dun xeito menos ordinario ca min, como corresponde a unha refinada señorita e non a un cabestro do calibre do que vos narra, veu a significar máis ou menos o mesmo: que o noso amigo é moi bo.

Aquela noite tamén serviu para que se producira outro reencontro. Seguramente -a estas alturas xa non me atrevo a asegurar nada- o último con algún membro dalgún dos equipos que fumos xuntando por Latinoamérica adiante. Tratábase de Dayana, do Asshole Team.

Canda Dayana e Yaguiño, no bar onde éste deu o concerto.

Coñecerámola, coma a tódol@s assholes, na entrada a Bolivia polo Salar de Uyuni, e cando nos despediramos en Sucre, fixeramos a firme promesa de reatoparnos en Nova Iorque. E así foi. Estivemos un cacho longo con ela no mesmo bar do concerto, ata que decidiu retirarse, xa que ó día seguinte tiña que erguerse cedo. Sen dúbida un pracer enorme topar de novo cunha mociña tan doce e agradable coma esta colombo-estadounidense. Esperemos que se repita algún día.

A noite seguiu transcorrendo, e nun intre no que Dani e máis eu detectamos que o grupo de gringas co que estableceramos contacto non se amosaba receptivo, deixamos a Richi, Yago e Cons que seguiran porfiando, e nós partimos hacia Times Square. E se Times Square de día impresiona, miñas queridas, amadas e añoradas xentiñas, de noite é algo verdadeiramente abraiante.

Coma nunha representación alegórica do seu alcume de “cidade que nunca durme”, a escuridade da madrugada desaparece en Times Square. Polo día, ese brutal bombardeo de información mediante un espectacular xogo de luces e cores penetra ns túas retinas dende as fachadas duns edificios que percibes inmensos, mastodónticos, firmes, imperturbables.

Pero na noite… Á noite o número de cores multiplícase por mil, a intensidade das luces elévase á enésima potencia, e aqueles mastodontes impasibles semellan agora titáns luminosos, áxiles, coordinados, hipnóticos. Sintes coma que interactúan contigo, tratan de embelesarte, de acariñarte, de envolverte. Bestial.

O domingo foi día para retoma-la actividade freak. Desta volta tocábame tirar a min, e @s que me coñecedes xa sabedes hacia ónde apuntei. Efectivamente, había que visitar o edificio onde se facían as tomas exteriores de Friends.

Un friki coas súas expectativas colmadas. Bonito e triste ó mesmo tempo.

Ese día, por outra parte, saímos en manada. E era unha manada bastante variopinta e  sobre todo curiosa. Coñecímonos tod@s no hostel, e as nosas nacionalidades eran as seguintes: tres galegos, un vasco, dúas irlandesas, un escocés e máis un bávaro. Gallifante a quén lle atope o nexo de unión.

No edificio de “Friends”, un grupo de xente con intención de poñer a O.N.U. patas arriba.

Polo día non fixemos namáis. Saíramos moi tarde do hostel, e á noitiña @s celtas do norte estaban apuntad@s a unha festa á cal nos convidaron. Imposible rexeitar semellante convite, naturalmente. A dicir verdade, non me lembro do nome de ninguén deste grupo agás de Katie. Unha das irlandesas, linda coma unha monequiña, graciosa coma un cachorriño… lesbiana coma cinco Rossies O’Donell. Ou alo menos ésa foi a miña impresión. Unha mágoa.

Se xa ela era linda, coa bandeira da Galiza que lle pintei… O dito, unha mágoa.

A noite rematámola Richi e máis eu no hostel facendo unhas risas case épicas con Ronaldo, un cirurxán mexicano; Neri, un austriaco profesor de snowboard, e máis un polaco.

Ó día seguinte, luns, tocaba mudanza. Yago quedaba só, e trasladámonos daquel despropósito de hostel á súa casa. Yaguiño vivía en Queens, nun barrio de emigrantes gregos chamado Astoria. E por Astoria mesmamente, despois de invadir o seu xeitoso piso coas nosas mochilas, fumos a dar un paseíño na procura dun sitio onde xantar. Fixemos unha probatura na Casa Galega de Nova Iorque, pero parece ser que pechan en agosto, e malia que aínda quedaban dous días de xullo, non nos abriron as portas. Poucos galegos deben traballar aí.

Non sei, empezo a pensar que existe unha especie de forza oculta superior ós nosos coñecementos que está decidida a impedir por tódolos medios que probemos o licor café ou unha tapiña de polbo, a desgraciada. Resignámonos, e procuramos outro sitio.

Ó remate do xantar eu estaba para tirar comigo. Pero para tirar non ó caldeiro da reciclaxe, que nin para reciclar servía, senón para deixarme ciscado no primeiro recanto. Nin as pernas me respondían, así que optei por quedar deitado coma un baldreu no piso de Yago, e deixei que os outros tres fixeran a expedición pola súa conta. E menos mal que non fun, porque, un día máis, a tunda que se meteron foi de órdago.

Comezaron pasando polo Madison Square Garden, pavillón onde xogan os seus partidos coma locais, entre outros, os New York Knicks da NBA. Non quedei sen velo, xa que pasaría ó seu carón ó cabo de dous días.

Xa no barrio do Harlem estiveron na Universidade de Columbia, unha das máis prestixiosas do mundo e na cal cursaron os seus estudos presidentes coma Franklin e Theodore Roosvelt, ou o propio Obama.

Universidade de Columbia.

Aínda no Harlem, fixeron parada no Teatro Apollo. Este mítico clube de música viu cómo comezaban a súa carreira artística estrelas do firmamento musical coma Michael Jackson ou James Brown, algo que queda reflectido nas placas que lucen no piso da súa entrada.

Do Apollo camiñaron e camiñaron, e xa de novo no West Side, no seu punto máis achegado a Central Park, deron coa casa de John Lennon.

Fogar neoiorquino do “beatle” John Lennon.

De alí a uns poucos metros, xa no famoso parque, unha placa conmemorativa lembra o momento e sinala o sitio exacto onde foi asasinado o compoñente da banda británica.

Para rematar o tour, e aproveitando a caída da noite, decidiron achegarse a Times Square para vivi-lo espectáculo que eu vos narrei con anterioridade, para senti-la aperta dos xigantes gráciles alumeantes.

E caeu o martes. O martes tiñámolo destinado, aproveitando que dispoñiamos de fogar de balde grazas a Yago, para facer unha viaxe de ida e volta o mesmo día a Washington.

Tras un desprazamento de cinco horas, máis ou menos, dende Nova Iorque, chegamos á capital dos Estados Unidos á tardiña. Tiñamos namáis ca tres horas escasas para coñecer a cidade, algo que non foi atranco para as máquinas de conquistar territorio yankee nas que estabamos convertidos.

Por iso e, en menor medida, porque os puntos emblemáticos de Washington, os monumentos típicos e tópicos, están todos xuntos nun radio de escasísima distancia. De feito, a traxectoria que une ós cinco debuxa unha cruz perfecta.

No brazo dereito da cruz atópase a Casa Branca. Como algún/a de vós saberá, seguramente somentes @s máis cult@s e preparad@s, é aquí onde mora o presidente dos E.U.A.

O quelo de Obama.

Un valado separa o edificio dos turistas e déixao a medio ano luz, pero ese é pouco atranco para o zoom da cámara de Cons.

No punto de intersección entre os dous trazos da cruz temos o monumento a Washington, un pirulo de enorme dimensión rodeado de bandeiras gringas. Correcto.

Cons coa súa pose “aires de grandeza”.

Prosigamos a ritmo de vértixe, coma nós fixemos aquel día. Camiño do memorial Lincoln atopámonos con outro memorial, o da Segunda Guerra Mundial.

Memorial da II Guerra Mundial.

Trátase dun estanque de auga rodeado por unha circunferencia de recordatorios de cada un dos estados da unión, amenizado por frases cheas de épica onde os estadounidenses lembran ó mundo a súa intervención divina no conflicto bélico para brindarnos a liberdade a todos e cada un dos cidadáns do planeta. Para mexar e non botar pinga.

De paseo polo memorial da II Guerra Mundial, de estado en estado.

Xa chegamos ó Memorial Lincoln. Bastante espectacular este señor na súa cadeira, xusto coma o agardabamos tras coñecelo na tele.

Memorial Lincoln.

E non menos espectacular é a distancia que o separa do monumento a Washington, distancia cuberta por unha lagoa que xusto ese día estaba seca polas reformas que se estaban a acometer na zona. Mítico emprazamento, sen dúbida.

Richi sacándome de quicio, unha tónica dende que chegou ós E.U.A.

O tempo botábasenos enriba, e era hora de ir tirando para a estación de buses. Aínda así, polo camiño agardábannos construccións non pouco clásicas. Comezando polo memorial da Guerra de Corea, onde os nosos amigos yankees homenaxean ós caídos naquela confrontación.

Memorial da Guerra de Corea.

Seguindo o noso camiño cara á estación observamos ó lonxe o Thomas Jefferson Memorial, do cal, ó ir tan xustiños de tempo, só puidemos tirarlle unha fotiña dende a distancia.

Jefferson Memorial.

A piques de chegar á estación que estabamos, cando polo camiño nos sorprendeu o Capitolio. Separados da construcción novamente por unha lagoa, tirámonos as fotos pertinentes.

E por último, xa ás portas da estación, tropezamos coa Campá da Liberdade. Con ésta si que non contabamos, xa que non a viramos nin no mapa, pero estivo ben para completar este frenético tour por Washington, unha contrarreloxo que non nos permitiu valorar no súa xusta medida á cidade, algo que supoño si poderemos facer co paso do tempo.

Lambendo a Campá da Liberdade. Parece mentira que preguntedes por qué.

Chegamos de volta á casa de Yago en Queens contra as 02:00 da mañá, con case tres horas de retraso debido á inoperancia da compañía de buses de baixo custe coa que nos movimos.

Á mañá seguinte, mércores primeiro de agosto, comezamos as despedidas polo noso anfitrión na Grande Mazá, Yago. Xa non lembraba a sinxeleza e xenerosidade que desborda este fóra de serie, e qué ben me veu lembralo. Grazas por todo, amigo.

Partimos, e a seguinte en ser despedida foi a propia Nova Iorque. Dinlle a cidade que nunca durme. Non estou de acordo. Eu coñezo moitas cidades que non durmen, comezando pola miña. Mais Nova Iorque non é que non durma. Nova Iorque non acouga. Nova Iorque hiperventila as 24 horas. Non baixa o seu frenético ritmo de vida nin un ápice en ningunha franxa do día.

Existen moitos símbolos de Nova Iorque. A estátua da Liberdade, o Empire State, Central Park. Mais esta cidade vai moito máis aló destes iconos. New York é moito máis ca todo iso.

New York é unha viaxe no metro, onde á túa esquerda atopas a un desquiciado falando so e batendo a cabeza contra a barra do vagón, ó tempo que á túa dereita un negro exercita o bíceps erguendo repetidas veces un bidón de 10 litros de auga coma se fose unha pluma.

Nova Iorque é unha tapa de sumidoiro botando fume. É unha banda de músicos tocando para gañar unhas moedas no peor recuncho das rúas de Brooklyn. Tocando coma poucas veces escoitei facelo igual na radio.

Sei o que Nova Iorque representa. Aínda así, viñemos aquí a conquistala, e marchamos tan confundidos que non estamos seguros de tela conquistado ou se pola contra somos nós os conquistados por Nova Iorque. E non sei se quero clarexalo. Polo momento deixémolo estar así. Encantado de ter tentado conquistarte, Nova Iorque. Ata sempre.

Entrada a Bolivia. Xurde o “Asshole Tour”.

Martes 8 de maio. Ás 09:00 da mañá estabamos metidos nun microbús con destino á fronteira chilena con Bolivia. Pasamos por última vez os xa máis que cansinos trámites fronteirizos que supón cada entrada ou saída de Chile, e xa en territorio boliviano nos agardaban dous 4×4 para distribuír ós 12 ocupantes do micro, seis en cada un.

Distribución nos 4×4.

Eses dous 4×4 íannos transportar os vindeiros tres días polos destinos máis destacados do oeste de Bolivia, e eses 12 ocupantes do micro iamos convivir os tres días xuntiños, formando un equipo humán dunha calidade extraordinaria, unha auténtica piña que provocou que unha excursión realmente interesante, con sitios abraiantes por descubrir, se convertise en tres días inesquecibles, no medio dun ambiente inmellorable, entre risas e cachondeo constante. Xa vos irei contando cómo foi, agora é tempo de presentacións.

Aduana boliviana.

No noso coche, con Luis ó volante íamos, ademáis de Maz, Cons e máis eu; Dirk, un alemán graciosísimo, co que case morremos de risa, que era todo modestia pese a traballar deseñando proxectos para diferentes aeroportos e que era un freak da NBA ó meu nivel; e un matrimomio do máis tenro: Bre e Simon. Bre era unha mestra de primaria nada no estado de Nova Iorque. Era unha auténtica preciosidade, ademáis de amorosa e simpática coma ela soa. O “riquiñismo” galego transportado ós Estados Unidos, vamos. O afortunado, Simon, era un militar que viña de Londres. Tivemos clara a súa ocupación dende o primeiro segundo que o tivemos diante. Ó respecto que infundía o seu corpo, unha auténtica máquina de destrucción, sumábase a frialdade e distancia do seu trato. Isto duroulle exactamente unha mañá, o tempo que tardou en coller confianza e comezar a soltar determinadas machadas en momentos puntuais coas que escachabas de risa.

De esquerda a dereita, Dirk, Simon, Bre, Maz, e entre no-los dous, o guía Luis.

E no coche conducido por Saúl viaxaban Arthur, un enxeñeiro alemán que era un auténtico coco, unha especie de oráculo que todo o sabía e que tiña todo sempre baixo control; Dayana, unha neoiorquina de papás colombiáns do máis achuchable e á que agardamos cando cheguemos a Ianquilandia; Marcus, de Noruega, que estaba coma unha auténtica caldeireta e ó que lle debín de caer especialmente ben xa que a partir da primeira vez que falamos, cando me vía ó lonxe espachurrábame cunha aperta mentres berraba “¡mi amigo!”, e ata inventou o noso propio saúdo; Pedro; brasileiro de Belo Horizonte que foi ó que máis lle custou integrarse no grupo pero que cando o fixo descubrimos que era un verdadeiro fenómeno e non paramos de rir con el; e o matrimonio adorable de rigor: Debbie, de Holanda, e François. ¿Que de ónde era François? De Boiro, no te jode… Desta parella, coma dixen adorable, debo dicir que, non sei moi ben por qué, cada vez que miraban para min, non tiña máis que abrir a boca e xa estaban mexando coa risa.

O equipo enteiro. En pé, François, Debbie, Simon, Bre e Dayana. Agachados, Dirk, Maz, Arthur, Pedro e Marcus.

Sen dúbida, a chave para que houbese tan bo entendemento, a masa que uniu os bloques para que callase o muro, foi a predisposición que todos tiñamos para pasalo ben, a facilidade coa que todos riamos e faciamos rir, sempre coa mente aberta, sempre dispostos a ceder e a axudar.

Pois ben, unha vez presentados os protagonistas, toca coñecer os escenarios.

Nada máis poñer o selo de ingreso en Bolivia, entramos na Reserva Natural de Fauna Andina Eduardo Avaroa, unha reserva que se extende ó longo do deserto Siloli e na que en ningún momento se baixa dos 4.000 metros de altitude. E a primeira parada foi a Laguna Verde, que troca a súa cor cando o vento move os minerais que contén, variando a intensidade do verde.

Lagoa Verde.

A continuación paramos a observar o Desierto Dalí, nomeado así porque a paisaxe que ofrece aseméllase a un cadro do xenio catalán. Vós xulgaredes, o que está claro é que máis sentido que o das Tres Marías si que ten.

“Desierto Dalí”.

Tocaba momento relax, e como o deserto Siloli, coma o Atacama, tamén dispón de augas termais, qué mellor para elo que un bañiño nas súas augas. Eu, como xa probara a experienza con anterioridade en terras chilenas, e como estaba moi feliz coa miña recén reatopada virilidade, decidín manterme á marxe.

E se hai augas termais, diredes vós, xentes de mentes inquedas, tamén debería haber geisers, ¿non? Pois efectivamente, non podían faltar os geisers. Éstes, a diferencia dos chilenos do Atacama, non arroxan auga, soamente botan fume, pero a cambio a auga que consegue alcanzar a superficie mantense nela burbulleante, e a ampla variedade de minerais coa que conta a zona fai que en cada geiser emerxa dunha cor diferente, simulando unha enorme paleta coas pinturas en ebullición.

“Geisers” de cores.

Luis comentounos que actualmente se pretende aproveitar a actividade xeotérmica para xerar electricidade. Para elo fixéronse oito pozos duns 1.800 metros de profundidade cada un, coa finalidade de extraer un gas chamado bórax. Éste mistúrase co ácido sulfúrico que unha empresa privada importa de Chile, e a partires de aí suponse que xurde a enerxía eléctrica.

Ó caer o mediodía achegámonos a xantar ó refuxio onde iamos a pasa-la noite. Na sobremesa mantivemos unha interesante parola político-económica os dous galegos cos dous alemáns e máis con Simon. Debo dicir que, a pesares do coñecemento co que falaba Arthur, a postura de Dirk era moito máis achegada ó noso xeto de pensar. Simon adicouse máis ben a lanzar preguntas e supostos ó aire, coma para calarnos a todos. Qué crack.

Para o serán só restaba unha parada: Laguna Colorada. É a lagoa estrela de toda a reserva, e a verdade é que non é para menos. A súa cor vermella, a cal adquire ó procesar a luz do sol a alta concentración de plancton das súas augas pouco profundas, é dun intenso sorprendente. Neste “mar de sangue” habitan, aliméntanse e reprodúcense numerosos flamencos, e de tres tipos diferentes. Agora mesmo non me lembro dos seus nomes, informádevos vós un pouco, ¡que parece que hai que dárvolo todo feito! Desculpade este momento de ira descontrolada, ás veces éme complicado reprimir a besta salvaxe que levo dentro.

Lagoa Colorada.

Flamencos en Lagoa Colorada.

Percorrimos o perímetro enteiro da lagoa, e marchamos de volta ó campamento base. Alí, trala cea, a Maz déuselle por sacar un par de barallas de cartas, momento que ía resultar decisivo para o resto da excursión. Estivemos durante horas xogando a algo chamado Asshole (que traducido ó galego vería a dicir algo así coma “papahostias”), e as risas que nos botamos foron tan grandes que deron para bautizar a excursión. O nome, evidente: Bolivia Asshole Tour ’12. O meu intelecto privilexiado e o meu total dominio de calquera tipo de xogo de cartas orixinou que finalizase último e polo tanto asshole o 99% das partidas, o que me valeu o título de Principal Asshole para o resto da convivencia.

Dándolle duro ó “Asshole” no albergue.

Cando dimos por rematado o tempo de ocio, e aínda coa risa no corpo, deitámonos a durmir. A 4.400 metros de altura. Ó longo da noite alcanzamos temperaturas que roldaron os -10ºC. A miña virilidade foi e volveu en varias ocasións, ó ritmo das variacións de tamaño da zona xenital.

Á mañá seguinte erguímonos ás 07:00 para almorzar. A algún/a houbo que picar para rescatal@ do interior dun bloque de xeo. Eu non peguei ollo, pero non foi polo frío, nin pola calidade da cama, que consistía nun colchón enriba dun bloque de pedra e era máis que aceptable. Supoño que foi pola altura, sentía a cabeza coma se a tivese metida dentro da auga, unha sensación moi extraña.

Tralo almorzo comezamos co segundo día de tour, e fixémolo polo Árbol de Piedra, unha de moitas rochas que hai polo deserto adiante, pero a ésta a erosión do vento moldeouna con forma de árbore, perfilando un fino soporte baixo un pedrusco de dimensións considerables. Dá a sensación de que como a erosión continúe castigando o tronco e non se acordoe a zona para protexer ós turistas, en breve imos ter un disgusto no Deserto Siloli. Os milenios daranme a razón.

Sen tempo que perder, visitamos Laguna Honda, unha nova lagoa no deserto, evidentemente salgada coma tódalas alí existentes, xa que se trata dun terreo que antes da irrupción da Cordilleira dos Andes estaba cuberto polo Pacífico; e Laguna Hedionda, que lle debe o seu nome ó cheiro que desprenden os seus minerais e os microorganismos dos que se alimentan os flemencos. Estes flamencos si que sei a qué especie pertencen: son flamencus de peteirum taponadum, porque para xantar soportando semellante fedor, ou non cheiras nada, ou es un pouco cocho.

Laguna Honda.

Flamencos sen escrúpulos en Laguna Hedionda.

Deseguido paramos para xantar no medio do deserto, co Volcán Ollague de fondo, sempre activo, sempre fumigante. Si, eu tamém coñezo a máis de un co “síndrome de Volcán Ollague”.

Para o serán abandonamos a Reserva Nacional de Fauna Andina Eduardo Avaroa, que dá máis traballo escribila que percorrela, e pasamos por San Juan. San Juan é unha pequna aldeíña perdida nas inmediacións do deserto, e que non ten absolutamente nada que ver. Paramos porque é onde naceu Luis, o noso conductor, e como el conduce, pois ó carallo.

Tren que vai de Uyuni a Antofagasta, en Chile.

Cando Luis rematou de saudar ó crego, á tendeira e ó pousadeiro, puxemos rumbo a Puerto Chuvica, onde pasariamo-la noite, e que é un poboado que se atopa á beira do Salar de Uyuni. Calquera diría que Puerto Chuvica é un poboado castrexo. As súas vivendas, circulares, de escasísima altura e con teito de palla, gardan un parecido abraiante coas de calquera castro que coñezamos na Galiza. Iso si, cando entramos no noso albergue comprobamos con asombro que o chan era de sal, algo que coido que non acontece en Santa Tegra.

Puerto Chuvica.

Pola noite, coma non podía ser doutro xeito, nova sesión de Asshole, e novas risas descomunais. Incluso pode que ata máis que a noite anterior. Os lazos entre os membros do Asshole Team estábanse a estreitar a pasos axigantados.

Xoves. Derradeiro día de tour. Erguímonos ás 06:00 para presenciar a alborada sobre o Salar de Uyuni. Aínda dentro do 4×4, de camiño ó punto de obsevación, a estampa xa era espectacular. O vermello intenso do ceo, aviso previo da saída do sol, reflectíase á perfección nas augas que aínda resistían da recén rematada tempada de choiva, e que ó estar en calma absoluta, semellaban mesmamente un espello xigante deitado sobre a sal. Un espello, como digo, totalmente tinguido do intenso vermello do ceo.

Chegamos ó punto dende onde iamos apreciar a alborada. Soportamos o frío coma puidemos mentres agardabamos a saída do Rei Sol. Unha vez que éste nos iluminou coa súa presenza, arroxando luz sobre a sal de Uyuni e sobre a metade do Hemisferio Sur, tiramos as fotos pertinentes de tan especial momento, e voltamos ó noso refuxio salgado para almorzar.

Alborada sobre o Salar de Uyuni.

Coas forzas xa repostas, puxémonos en marcha. O seguinte destino era o estrela de toda a excursión: o medio e medio do Salar de Uyuni, o máis extenso do planeta. Con 12.000 metros cadrados supera ó que se atopa ó outro lado dos Andes, en territorio chileno, e ó de Salt Lake City, en Utah, nos E.U.A.

Luis contounos que o salar está composto por unha capa de sal de ata 4 metros, seguida por unha alternancia de novas capas de lodo e de sal ata chegar a uns 150 metros, onde xa se atopa unha capa de sal propiamente mariña, da época de cando o Pacífico bañaba a zona. Disto hai unha chea de tempo, creo que entre dúas semanas e sete billóns de séculos. Se queredes datos máis concretos ide a Wikipedia, ou a ver Saber Y Ganar, ou directamente ó carallo.

Saímos dos coches, e ollamos ó noso redor. A expresión “atoparse no medio da nada” cobrou unha nova dimensión para nós de inmediato. Un plano branco e infinito extendíase ata onde alcanza a vista, fusionándose co ceo. Probei a non mirar hacia arriba, a fixarme só no plano da sal, e a sensación é mareante. Perdes a perspectiva de todo, sabes que estás en vertical porque notas a presión baixo os pés, pero non por outra cousa. Para @s que coma min, viades “As Bolas Máxicas”, o escenario é coma o da Sala do Espírito e do Tempo onde adestraron xuntos Son Goku e Son Gohanda.

Cando tod@s conseguimos saír do estado de estupefacción no que entramos nun principio, comezamos unha sesión fotográfica case que eterna e do máis variada, facendo a mona entre tod@s todo o que quixemos e máis. A continuación tendes unha pequena mostra delo, que sei que é o que vos gusta.

Polo serán xantamos nos exteriores do Museo de Sal, e achegámonos ás tendas de artesanía, cómo non, de sal, que hai no poboado da outra beira do salar. As súas xentes traballan a sal, pero as rendas son insuficientes para vivir, polo que, ademáis de montar os citados tenderetes, reciben axuda do goberno.

Galiza, Arxentina e Euskadi no Museo de Sal.

A derradeira parada foi o Cementerio de Trenes. Segundo parece, no pasado enviaban tódalas máquinas avariadas a Uyuni, onde había un taller para reparalas. Isto xa non existe, pero a algunha eminencia ocorréuselle deixar unhas poucas ferrallas oxidadas sen retirar, meterlle polo medio dous columpios e un sube-e-baixa, e presentalo coma atracción turística. O resultado é un tanto esperpéntico, pero a nós deunos para face-la mona un pouco máis tod@s xunt@s, para deixar a sinatura conxunta de tódolos membros do Asshole Tour, e para tirar máis fotiñas.

No cemiterio de trens.

Ó chegar a Uyuni foi o momento para as despedidas. Cada un continuaba a súa aventura particular pola súa banda, e o Asshole Team dividíase de xeito irremediable. Polo que a nós respecta, debiamos continuar hacia Sucre, e canda nós viñan Maz e máis Arthur.

Houbo promesas de voltar a vernos en Sucre, en La Paz, no Perú, en Vigo. A meirande parte quedarán en nada. Con sorte, algunha cumplirase. Estaría bonito. E vós que o leredes.

Parte do memorándum do Asshole Team no cemiterio de trens.

Pola miña conta, no meu radar figuraba a presenza dunha Bola Máxica. Procureina por desertos de rochas e de area. Por lagoas e geisers de cores. No cráter dun volcán, entre as pólas dunha árbore de pedra. Ó longo de espellos vermellos deitados no infinito tinguido de branco. Atopeina alá onde se xuntan o ceo e a sal. A procura colle ritmo.

Captura de pantalla 2012-08-15 a las 12.37.53