Arquivo por etiquetas: Max

A Amazonia. A resistencia da natureza en estado puro.

Martes 19 de xuño. O noso avión cara a selva saíu ás 10:30 da mañá, e tras 1 hora e 45 minutos de voo aterrou en Iquitos, balcón peruano ó Amazonas. Nada máis baixar do avión sacudiunos un golpe dunha calor abafante, agudizada por unha humidade que roldaba o 90%.

Iquitos, capital do departamento de Loreto, é prácticamente unha illa. Cercada polo Amazonas e polos seus afluentes Itaya e Nanay, a ela tan só se pode acceder por aire ou tras unha longa travesía en bote. Debido ás dificultades que entraña acceder a ela, Iquitos é unha cidade pouco evolucionada, e as súas irregulares estradas son percorridas pola marabunta que conforman centos e centos de mototaxis.

Praza de Armas de Iquitos, cos mototaxis de fondo e cun señor de “bajona” en primeiro termo.

O taxista que nos recolleu no aeroporto apuntounos que a cidade conta con 1.700.000 habitantes. Posteriormente o noso guía Max asegurounos que a poboación é de 28.000 persoas. Se chegamos a preguntar nas redaccións de laSexta noticias e Intereconomía, non teriamos recibido datos máis dispares. Pola súa parte Wikipedia tira pola rúa de enmedio, e outórgalle a Iquitos 360.000 habitantes. Un xa non sabe qué pensar.

Instalámonos no hostel Golondrinas, o cal me recomendaran uns limeños cos que falara no hostel de Arthur a noite da despedida déste e de Ida.

Pola tarde puxémonos a procurar unha axencia coa que facer unha excursión pola Amazonia a mellor prezo do que nos ofrecían no Golondrinas. Non foi difícil. Wimba Tours enviábanos á selva dous días e unha noite, incluíndo infinidade de actividades desas que nun principio te enchen de ilusión, pero que a medida que se achega o momento de afrontalas do que te enchen máis ben é de pavor. Todo isto a un prezo máis que razonable. Comezaríamos a aventura ó día seguinte.

Tra-lo xantar puxémonos a descansar, pois aínda estabamos lastrados pola última batalla de Lima, a da despedida de César. Ademáis, había que gardar forzas para a selva, e por qué non dicilo, debiamos mentalizarnos. Eu non estaba preparado mentalmente en absoluto para meterme no bosque tropical máis extenso do planeta. Deiteime ás 16:00 do serán e espertei ás 07:00 da mañá. Erguinme coma me deitara, non saquei nada en claro de min mesmo.

Ás 08:00 pasounos a recoller Max, o noso guía Wimba, para comezar a excursión. Comezámola navegando durante media hora na típica embarcación amazónica polo río Itaya, de augas escuras, case negras, debido á descomposición de raíces e demáis vexetación no seu interior. Chegamos ó distrito de Belén, conformado na súa totalidade por casas aboiantes e que conta co mercado máis importante da cidade.

Continuamos ata entrar no río Amazonas. De augas marróns debido ós sedimentos, e moito máis claras que as do Itaya, as diferentes correntes que leva cada un impiden a súa mistura, e unha liña perfectamente debuxada marca o límite entre ambos.

Augas do Amazonas en primeiro plano, e ó fondo, as do Itaya.

Detivémonos para darlle de comer a pirañas e sábalos. A súa voracidade, o balbordo que montan ó abalanzarse sobre a comida na mesma milésima que ésta entra en contacto coa auga, de verdade que impresiona. O máis semellante que vira ata ese momento na miña vida fora a Cons nunha churrascada, pero nada que ver.

Balbordo criminal que montan as pirañas ó abalanzarse sobre a comida.

A poucos metros atopábase un grupo de crocodilos. Max díxonos que poden alcanzar os cinco metros de lonxitude. Espero que na súa especialidade, a natureza, os datos que manexa sexan máis fiables que os demográficos, porque en caso contrario estamos aviados.

Nesa mesma charqueira, entre todos estes simpáticos lagartiños, campaba ás súas anchas unha temeraria tartaruga. Tranquilísima, confiando plenamente no seu sprint letal en caso de que ós crocos lles aperte a lareca.

A tartaruga máis gocha, no medio de mil crocodilos.

O estanque de ó lado estaba sementado de Victorias Regias, unhas follas de forma circular, de máis dun metro de diámetro que aboian sobre as augas das lagoas. Poden aturar ata oito quilos de peso, están cubertas de espiñas na súa cara mergullada, e a súa esperanza de vida é… dunha semana. E non vin eu que a aproveitasen demasiado.

Victoria Regia.

Ó seu carón alimentamos tamén a un grupo de paiches. Feos coma demos, grandes coma mastodontes, brutos coma arados. Peixe de auga doce máis grande do mundo, poden chegar a medir ata tres metros, e a súa carne é ben cotizada no mercado.

Paiche, pura ansia.

Paramos para xantar, e á reanudación visitamos a reserva de animais. Aquí acollen ós que atopan feridos, enfermos ou abandonados. Sánanos ou rehabilítanos, e vóltanos á vida salvaxe.

Por alí había coatíes, aqueles animaliños achuchables que coñeceramos en Iguazú. Definitivamente non deben ser tan adorables, porque aquí tamén nos advertiron de que existe risco de que te traben. De feito dixéronnos que podiamos coller e acariñar a calquera becho vivinte que por alí andivese agás ós coatíes. E iso saído da boca dun tipo que anda tódolos días entre pirañas e anacondas, gaña bastante credibilidade.

Os nosos añorados coatíes.

Igual que en Samaipata, Bolivia, creeime o meu propio exército de monos. Entregáronse a min, a papá mono, un mono capuchino chamado Pacucho, unha mona lanuda chamada Blanca, e outro monete pequerrechiño chamado irónicamente King Kong, ademáis de varios monos araña, aínda que éstes se amosaron un pouco máis reticentes.

Con King Kong ó ombreiro. Un, que é do Calvario.

O monete Pacucho.

Cons coa mona Blanca.

Morrimos de risa coa lora Aurora, unha auténtica cachonda mental que sempre tiña un comentario inxenioso co que saír, cando non se poñía a facerche a burla. Non sei se o de “lora” é correcto, non quixera eu pecar de Bibiana Aído, pero así vai ficar. ¿Qué é a vida sen riscos?

Aurora, unha risión.

E xa postos a enlamarme, vou dicir que estivemos cunha guacamaya, a guacamaya Susi. Sempre fascinante o colorido da plumaxe destes animais, non cabe dúbida.

Susi rillando.

Entenrecímonos co tucán Juanito, a quen os monos lle arrincaran as plumas da cola, o cal lle impedía voar e o obrigaba a desprazarse a pequenos e graciosísimos chimpos.

O tucán Juanito.

Pendurado dunha rama albiscamos un perezoso. Sempre me chamaron a atención poderosamente estes animais. Un becho que só esperta para comer e defecar, que non move un músculo durante horas, que lacazanea ata crear musgo na súa pelaxe, e non é esaxeración miña, e que as poucas veces que se move o fai á velocidade e gracilidade coa que o facía Fraga Iribarne nos seus últimos anos de noxenta vida, merece a atención de calquera. É certo que nesta viaxe estamos a ter unha sorte maiúscula, pero non tanta como para ver moverse a un perezoso. Si, pura preguiza.

O “perezoso”, vivindo a vida ó máximo.

Sorprendímonos coa rareza da tartaruga prehistórica, coñecida pola Amazonia como mata-mata. Cunha cabeza con forma esmagada coma se lle tivesen pasado por riba dela catro trailers, unha estampida de búfalos e Rosa de Operación Triunfo, e un desconcertante sorriso que fai que se asemelle a unha especie de Joker do Amazonas, este animal é un dos familiares máis achegados ós extinguidos dinosauros dos que poboan actualmente a faz da Terra.

Tartaruga prehistórica. Na miña vida vira cousa igual.

Pero o momento estelar foi o encontro coa anaconda. Magnífico animal, e aínda que o noso exemplar non era dos máis longos, o respecto que impón igualmente é impresionante. Que lle pregunten a Cons, que no medio do clásico ritual para guiris de poñerse a anaconda ó pescozo, ésta fixo un mínimo amago de apertar un pouquiño, o cal orixinou que o noso amigo aportase unha importante cantidade de abono ás fértiles terras amazónicas.

Anaconda ó pescozo, o que se coñece como turismo extremo.

Posteriormente, os guías promocionáronnos varios potingues propios da selva. Comezaron polo Siete Raíces, elaborado a partires das madeiras maceradas de sete árbores amazónicas. Continuaron polo Sangre de Drago, utilizado vía tópica para sanar feridas abertas e vía oral, diluído en auga, para combater as úlceras. Pensei en mercar unha garrafa para Eva, pero lembreime de que nos aeroportos non o ía poder pasar. E finalmente presentáronnos a Grasa de Boa, beneficiosa para fracturas e contusións. Había que mercar algo, e unha vez descartado o Sangre de Drago, decantámonos polo Siete Raíces, por se alguén o dubidaba.

De volta ó refuxio, ou cabana, ou como queirades chamarlle ó sitio onde debiamos pasar a noite, detivémonos para observar golfiños. Os míticos golfiños rosados do Amazonas, que segundo parece, cando son novos, teñen a mesma cor que os que viven no mar. Só puidemos observar de lonxe os seus lombos, que nin se quera as súas aletas dorsais, que non posúen, xa que non se achegaron en ningún momento.

O noso refuxio, ou cabana, ou campamento, eu qué sei.

O outro guía, Alaír, explicounos que pola zona existe unha lenda moi arraigada, unha crenza con moito peso, que di que de cando en vez os golfiños se transforman en seres humáns con aparienza de gringo, loiro e de ollos azuis, e cun chapeu para agochar o espiráculo, o burato por onde respiran. Achéganse ás mozas e fanlles as beiras ata hipnotizalas e levalas canda eles a facerlles cochinadas no fondo do río. Nesta crenza, que, como digo, está moi extendida polos pobos amazónicos, escúdanse moitas mulleres para argumentar embarazos pre-matrimoniais e outras clases de situacións escabrosas.

Representación da lenda dos golfiños. Ten pelotas o bebé-golfiño.

Pola noite, despois dunha cea a base de carne de caimán, a cal ten un gusto case idéntico ó polo, saímos a facer unha expedición, atención ó titular, saímos a facer unha expedición para observar tarántulas. Max e máis no-los dous. Ninguén máis do noso grupo se apuntou a adentrarse de noite na selva amazónica para andar a xogar coas entrañables tarántulas. Dende logo, incomprensible a súa actitude.

Velaí a mala besta.

Non tivemos que agardar demasiado para atoparnos coa nosa primeira arañiña. Transcorridos dez metros dende a porta do noso refuxio, Max identificou un montículo de terra que sobresaía de entre a vexetación. Enchufoulle a lanterna ó burato da súa base, e fíxonos un aceno afirmativo coa cabeza. Alí estaba ela, a raíña dos arácnidos, agazapada, semellaba que lista e preparada, a piques de dar inicio á súa incursión nocturna de tódolos días para procurar comida.

Max, un tipo que descoñece o medo.

O noso guía Max sacouna para fóra, e pousouna na palma da man para que a observasemos con todo detalle. Nunca tiven unha relación demasiado prácida cos insectos. Tampouco cos arácnidos. Sempre me meteron un noxo bastante importante. Sempre rebatín ós seus defensores, incluso ós que aluden á beleza de bolboretas e xoaniñas. Cánto máis unha tarántula, unha araña que se alimenta de paxaros, roedores e anfibios. Se hai unhas poucas semanas alguén me di que no medio dunha noite pechada na Amazonia, ía ter o meu fuciño pegado a escasos centímetros dunha tarántula, faríalle un control de alcolemia, ou pasaríalle o contacto dalgún psicólogo coñecido.

Sen embargo alí estaba eu, moi tranquilo, analizando máis de preto do que xamáis tería imaxinado a aquel animal de aspecto temible. Os seus oito ollos, a súa pelaxe urticante, os seus caninos saíndo de entre o seu primeiro par de patas.

Palacete que se montou unha das bichas.

Non sabería explicar o porqué da miña calma, da miña confianza. Pode que ma transmitira Max. Ou pode que ma transmitira a propia Amazonia.

Tamén atopamos ras diminutas.

Dimos unha pequena volta ó redor da cabana, duns 15 minutos, ó longo da cal atopamos outras catro tarántulas, e un par de ras pequerrechiñas de todo, unha verde e outra vermella. A idea de Max era atopar tamén algunha serpe, pero non puido ser.

Outra mini-ra, esta vermella.

Rematada a expedición na procura de tarántulas, fúmonos deitar, xa que ó día seguinte había que acordar cedo. A nosa noite no medio e medio da selva foi prácida de todo. Os tan temidos mosquitos amazónicos tiveron un comportamento excelente. Eu atrevinme a durmir en gallumbos, e non me botei repelente. Sorprendentemente non me picou nin un. Tampouco podería atopar unha explicación ó respecto que me gardaron os mosquitos da Amazonia. Supoño que a nosa estancia en Lima estaba demasiado recente, e polas miñas venas corría aínda máis pisco ca sangue. Algo que, polo visto, non é do agrado destes bechos.

Como digo, o xoves erguímonos ben cedo, concretamente ás 05:00 da mañá. A idea era observar a alborada na Amazonia. O tempo acompañou, e un ceo completamente despexado permitiunos desfrutar da espectacular saída do sol tinguindo dun vermello intenso o horizonte selvático.

Alborada no Amazonas.

Tralo amencer, e de novo só no-los tres, dimos un paseo por San Rafael, o poboado máis achegado ó noso refuxio, o cal estaba engalanado coa bandeiriña do Perú en cada unha das súas vivendas para celebrar a festividade de San Xoán.

Polo camiño iamos atopando diferentes animaliños e prantas de todo tipo, e de cada un, Max dábanos a explicación pertinente. Vimos monos mormacet, chimpando de póla en póla. Mágoa non poder tirarlle algunha foto, xa que os condenados se movían á velocidade do vento.

Vimos víctor díaz, un paxaro pequecho, ben bravo, que se bota enriba dos depredadores das súas crías a peteirarlles na cabeza.

O cacique, femia da oropéndula, ave de enorme intelixencia, que imita o son de infinidade de animais con diferentes finalidades. Algunhas tribus amazónicas danlle de comer ás súas crianzas o cerebro do cacique para potenciar a súa intelixencia.

Max falounos tamén do yacana, unha ave que para refuxiarse dos seus predadores mergúllase na auga deixando fóra dela tan só o peteiro para respirar, e que para saír á superficie, agatuña polo tronco das árbores cunhas púas que ten no dorso das súas ás.

Vimos hierbabuana, amenta en galego; vimos folla de limón, utilizada para facer infusións; e tamén achiote, usado polas mozas para maquillarse.

Achiote.

Topamos tamén cun cento de prantas medicinais, das cales o fenómeno do noso guía nos explicou o uso e beneficio de cada unha delas.

Max, no bote no que navegamos os dous días.

Antes de xantar fumos a facer a visita á tribu dos yaguas. Segundo parece, foron traídos do río Napo, afluente do Amazonas en Ecuador. Na Amazonia peruana viven á beira do río Putumayo, e tódolos días percorren máis dunha hora de camiño ata o punto onde se atopan cos turistas.

Ó chegar déronnos unha calurosa benvida, sempre falando no seu dialecto. Despois, un deles fixo unha traducción ó castelán, insistindo no punto de que son indios auténticos, nada de pantomimas para turistas. Tirámonos fotos con eles. Tiramos coa súa arma típica, a cervatana, á que eles chaman runasé. E posteriormente sacáronnos a bailar. A min isto xa me superou, e negueime a facelo, igual que cada fin de semana fago na Sala Mondo ou no Loft.

Tirando con “runasé”.

Eu si creo que sexan indios auténticos. Incluso que vivan daquel xeito tan básico e natural. Aínda así, todas aquelas actividades resultáronme demasiado forzadas, non me sentín cómodo comprobando cómo aquelas pobres xentes, sinxelas, amables e alegres, facían todo tipo de monadas e demostracións para un fato de gringos.

Os yaguas pintáronnos a cara segundo o noso estado. Cons solteiro, eu esquecido.

Despedímonos dos yaguas, que non deixaron de falarnos e de sorrirnos en todo momento, e dirixímonos ó refuxio para xantar.

O tour, en principio, remataba aquí. Tralo xantar debiamos voltar a Iquitos, pero Max, que como dixen varias veces, era un crack, levounos a darnos un baño no Amazonas. Antes do baño fixemos un intento de pescar pirañas, pero éstas amosáronse demasiado rápidas e paparon o cebo do anzol en tódalas ocasións que o lanzamos antes de retirar a cana.

Con Max, de chapuzón no Amazonas.

Cando desistimos, mergullámonos nas mornas e turbias augas do río Amazonas. A escasos metros de onde estivemos tentando pescar pirañas. E naquelas augas completamenete marróns, que non permiten ver nada a máis de 10 centímetros de profundidade. Segundo Max, non hai perigo, as pirañas só atacan se cheiran sangue.

Untámonos de lama, e soterrámonos nela tentando camiñar pola beira do río. Foi divertido, estimulante. Moi especial.

Agora si era tempo de voltar a Iquitos, de dicirlle adeus á selva no seu estado máis salvaxe. Como dixen, todo me resultou un tanto forzado, algunhas cousas ata un chisco circenses. Demasiado preparado por e para os turistas. Tamén é certo que a ver quén é o guapo que se adentra na Amazonia pola súa conta para vivir experiencias máis naturais.

De todos xeitos, nada te pode apartar da abraiante vivencia que é o simple feito de estar, de percorrer a selva amazónica. Coa súa maxestuosa vexetación, intensa, vasta. Coa súa fauna única. Por algo é a rexión de meirande biodiversidade do planeta. Vivir na Amazonia é coma teletransportarse a un deses documentais de La2 cos que todos quedamos durmidos algunha vez despois de comer, pero sen a voz en off que produce a somnolencia, e coa sensación única de vivilo en directo, de respirar o seu aire, o máis puro da Terra.

Foi, ata o de agora, o destino que máis me custou asimilar, darme conta que me atopaba nel, tratar de valorar o especial do momento. Estraño, xa que o Amazonas constituía outro dos meus tres destinos predilectos, e levaba meses tratando de facerme á idea. Penso que ó final conseguín procesalo.

Chegamos a Iquitos ás 17:00 do serán, e tras preparar os petates, pegarnos unha ducha e cear, quedamos con Max para tomar uns pisco sours. Os derradeiros no Perú, xa que ó día seguinte embarcariámonos nun bote durante tres días polo río Amazonas con destino Leticia, en Colombia, na Amazonia colombiana.

Peirao de onde saímos, dende a proa do noso bote.

E así foi. O venres ás 19:30 zarpaba o noso bote. Un barco de tres andares, o baixo para transportar mercadoría e os outros dous con pasaxeiros. Existe a opción de durmir en hamaca ou ben en camarote. Nós escollimos a segunda, máis que nada para levar as mochilas máis seguras, baixo chave. O camarote, pola súa parte, non é que fose un derroche de comodidade, co seu metriño cadrado de espazo, pero non nos podiamos queixar.

O noso camarote, non apto para claustrofóbicos.

Foron tres días navegando polo Amazonas onde, a verdade, moito non houbo que facer. Podías deitarte á bartola, pasear pola cuberta… deitarte na cuberta e pasear á bartola. ¡Ah!, e mirar pola borda as augas do Amazonas.

Hamacas no andar de arriba.

Existe un bote rápido, que custa case o dobre e que fai o mesmo percorridoen oito horas. Eu preguntábame cómo é que a diferecia é tanta entre un e outro. Cando estiven a bordo obtiven a resposta. O noso bote desprázase a unha velocidade absurda, que pode alcanzar ata os -30 quilómetros por hora. Ademáis disto, o anxiño detense sobre vinte minutos en cada poboado que atopa polo camiño, e asegúrovos que non son poucos. Iso si, o prezo inclúe almorzo, xantar e cea.

Mallados coma polbos, chegamos a Leticia o domingo ás 14:00 do serán. Puxémonos a procurar o Hostel La Jangada no-los dous máis Yoshimi, unha xaponesa que coñecimos no barco e que estaba coma unhas maracas de tola, e unha parella de australianos.

Hostel La Jangada.

Igual que en Iquitos, a calor era abafante e pegañenta. Leticia é unha cidade situada no departamento de Amazonas, na Amazonia colombiana, e forma parte da triple fronteira que conforman Colombia, o Perú e o Brasil. Aquí os datos demográficos son máis certos que en Iquitos: conta cunha poboación de 32.000 habitantes. E se en Iquitos as estradas estaban invadidas por mototaxis, aquí a invasión confórmana as motos.

Leticia.

Igual que a cidade da selva peruana, o que ofrece Leticia é básicamente tours pola Amazonia, e todo tipo de actividades relacionadas coa selva. Nós xa fixeramos a nosa excursión en Iquitos, así que, básicamente, os tres días que pasamos no Hostel La Jangada adicámolos a tentar solucionar a nosa saída de Sudamérica, cousa que, polo momento, non parece que vaia a ser doada.

E así, entre suores e choivas tropicais, chegou o mércores, o día 27, data na que tiñamos reservado o noso voo de Leticia a Bogotá.

O avión despegaba ás 14:30. Despedímonos da selva, da Amazonia, do propio río Amazonas. Do segundo dos meus destinos predilectos. Si, houbo situacións, actividades que resultaron demasiado preparadas para turistas, demasiado forzadas. Pero aínda así, o especial que foi pasar eses días no medio da natureza máis salvaxe, a diferenza tan brutal, a distancia de anos luz que existe entre a miña vida cotiá na cidade e estoutra no medio do bosque tropical, compénsao todo.

Si, na selva atopei a miña terceira bola máxica. Na Amazonia cubrín o segundo dos meus sete obxectivos. Cando xa pensaba marchar sen atopala, un indio yagua pousoume a súa man no ombreiro cando eu camiñaba de costas. El decatárase de que todo aquelo me estaba a resultar un tanto incómodo, e para convencerme de que a súa tribu eran auténticos yaguas, meteu a man no peto e agasalloume coa bola do dragón.

songoku 3ª

Por iso xa non o dubido. E por iso xamáis esquecerei a miña estancia nesta marabilla natural do planeta, se cadra a máis importante de cara a nosa sustentabilidade.

Lima. O encontro máis agardado: dá comezo a Operación Mocho Picchu.

Venres 1 de xuño. Chegamos a Lima a mediodía, e puxémonos a procurar o enderezo que tiñamos, onde viven César, a súa moza Antonella, Alida, a mamá désta, o seu marido Hernán; Aranza, filla déste, e máis Dante, irmán de Antonella. Tamén son da casa o canciño Emilio e a gata Carlota, de pasaporte galego. Era aquí onde se supoñía que se debería producir o tan ansiado encontro con César, que levabamos preparando meses e meses atrás.

Mais aínda debimos agardar unhas horas máis, as cales pasamos conversando con Hernán e coa propia Anto. Ata que chegou o momento.

César entrou pola porta tras chegar de traballar, e atopámonos na terraza, onde estabamos agochados. Amigo, case irmán de Cons dende que ambos tiñan 5 anos, amigazo meu dende hai uns 15, e un dos meus máximos e mellores compañeiros de troula. Lima, o Perú enteiro non sabía o que se lle viña enriba.

César Torres, cerebro da Operación Mocho Picchu.

Din que o calendario maia data a fin do mundo no 21 de decembro, coincidindo co solsticio de verán. É moi probable que cometeran un pequeno erro de cálculo, e a apocalipse se adiante medio ano. Que tres preas de tamaña magnitude se xunten no punto do planeta oposto ó seu lugar de orixe constitúe unha ameaza bastante máis grande de cara á humanidade que unha guerra con armamento nuclear, choiva de meteoritos, invasión alieníxena, maioría absoluta do Partido Popular, ou calquera outra circunstancia catastrófica.

Foron tres semanas en Lima nas que rimos coma tolos, trouleamos coma auténticas bestas, e comimos coma verdadeiros becerros. Básicamente iso foi o único que fixemos. Facendo unha análise máis en profundidade, tamén. Botei risas como para conseguir os abdominais de Cristiano Ronaldo con vigorexia e ciclado perdido, e comín como para que me saíra a panza de Torrente tras comerse a Falete e con embarazo psicolóxico. Un efecto anulou ó outro, e quedei como estaba.

Sei que este blogue o len as nosas mamás, pero hei de ser sinceiro. Non fumos bos rapaces. Zanxamos o debate de se o pisco procede de Chile ou do Perú rematando con tódalas existencias do planeta, e por se había algunha dúbida sobre a procedencia da cervexa ou do viño, fixemos o mesmo.

Tamén fixemos algo de turismo, que non se diga. Foi o primeiro día. Dimos unha volta polo distrito de Miraflores, o máis acomodado de Lima. Cruzamos a popular Puente de los Suspiros, lugar de inspiración de múltiples e importantes artistas. Estivemos no Parque del Amor, repletiño de parellas facendo demostracións afectivas de diversa índole, e que ofrece unhas vistas da costa limeña verdadeiramente espectaculares, con contínuos cantís que debuxan o litoral, e o Pacífico ó fondo, coa súa brava ondeaxe. E paseamos polo Parque Kennedy, onde se desempeñan frecuentes actividades culturais para todo tipo de públicos.

Aquí deu comezo o noso particular tour gastronómico da man de César, unha maratón de catas de comidas tradicionais peruanas que nos brindou unha nova viaxe dentro da nosa, unha viaxe de sabores coa que día a día fumos coñecendo o mundo paralelo que supón a cociña peruana, extraordinariamente rica e variada.

Como digo, esa mesma tarde probamos os picarones, unha masa doce de boniato con mel de Chancaca; e ceamos polo do Pardos, unha cadea peruana de comida rápida onde ademáis dun moi rico polo fritido probamos os anticuchos. Os anticuchos son brochetas de corazón de vaca, así, para gusto e alegría dos vexetarianos. Os do Pardos parecéronnos ricos, pero César advertiunos de que non eran, nin moito menos, os mellores. Creo que os máis saborosos son os corazóns que se lle arrincan a tenreiriñas máis monas e adorables, mentres observan ó seu verdugo cos ollos vidrosos e axitando as pestanas.

Nin que dicir ten que o primeiro día de estancia en Lima foi o primeiro día de festa. No-los dous levabamos máis de 24 horas de durmir, César xa se pegara unha boa esmorga a noite anterior, pero a magnitude do evento era demasiado importante, máis incluso que cada un de nós individualmente. O noso estatus de moinantes de primeiro nivel estaba en xogo, debiamos estar á altura da cita máis esixente que se nos presentara nunca, estabamos ante a nosa particular Champions da troula.

Os catro na entrada do Toto’s, antes da chegada de Rodri.

Así que asumimos responsabilidades, xuntámonos con Rodri, outro vigués que andaba por Lima e que fora ó mesmo colexio que César e Cons, e puxémonos mans á obra. Comezamos por Miraflores, e de alí pasamos ó centro, a catar o famoso pisco sour do Maury, un hotel de nivel bastante a ter en conta pero que se pode acceder á súa cafetería sen problema algún. Entramos en diferentes locais frecuentados por xentes que se adican a discutir o modelo económico máis axeitado para erradicar a fame no mundo, a fórmula da vacina do SIDA e a cura contra o cancro, entre outras actividades igualmente didácticas, para rematar a noite no Múnich, onde o pago da entrada inclúe unha xerra de cervexa que din que é de litro, pero que eu penso que no seu interior cabe un peruano de estatura media tranquilamente, e un baixiño incluso podería facer uns longos. Antes de retirarnos, catamos os anticuchos que se preparan nos postos da rúa. Amig@s, se os anticuchos máis ricos son os elaborados cos corazóns das tenreiras máis adorables, éstes debían ser os de Bamby, Tambor, Timón, Pumba, Espinete e Balú, todos nas súas versións vacunas. En serio, qué delicia.

Rúa de Barranco, unha das zonas de marcha limeñas.

Pasamos a noite os tres no Youth, o hostel que Hernán nos recomendara. O sábado saímos do Youth dereitiños á Onceava, un restaurante coñecido en Lima polo seu cebiche, prato típico peruano que non é outra cousa que peixe cru, “cociñado” con limón.

Os tres na Onceava, degustando a cociña peruana.

Nunha bandexa onde cada bocado viña servido na súa cuncha de vieira, tamén probamos o tiradito, outra preparación de peixe cru, pulpo al olivo, o cal me quitou un pouco o meu mono de polbo, causa, unha masa de pataca con lima e ají, e chicharrón de calamar.

En primeiro termo o cebiche e o tiradito. Detrás o “pulpo al olivo”, xa liquidado, e a causa.

Estaba todo espectacular. Para min especialmente o cebiche, Cons gostou máis do tiradito.

Ademáis de coa comida, na Onceava tamén nos deleitaron con bailes.

Durmimos unha soneca ben merecida despois de facer uns traballos tan finos, e á noitiña xuntámonos con Anto para ir cear ó Bembos, unha especie de Burguer King peruano que traballa con produto do país e onde che sirven hamburguesas dun tamaño considerable. Comparar unha hamburguesa do “Burriquín” cunha do Bembos é coma poñer un Chaski ó carón dun Hula Hoop, máis ou menos.

E á noite, cómo non, continuamos coa “Operación Troula Eterna”, “Operación Esmorga Duradeira”, “Operación Racha con Lima”, “Operación Tira co fígado” ou “Operación Pisco por Sangue”. Aínda non está decidido o nome. Quedamos os catro con Luiser, un amigo da infancia de Anto, un verdadeiro fenómeno, e xuntámonos no Toto’s, o bareto no que comezáramos tamén a noite anterior. De aí continuamos os tres profesionais a puro Chilkano e Perú Libre. As existencias de pisco seguían diminuíndo a un ritmo alarmante no Perú.

Domingo. Saímos do Hostel Youth para aloxarnos… A ver se adiviñades ónde. Correcto. Era a última ocasión que tiñamos de estar nun Che Lagarto, e non a deixamos escapar. Ofrecía un prezo bastante mellor que o Youth, e contaba co encanto particular dos “Chelas”, algo que poderedes experimentar por vós mesmos cando inaugure o meu en Vigo.

Instalámonos, e acendimos o ordenador. Só pensaba nunha cousa, e non ía parar ata conseguila. O mesmo que dende hai cinco anos atrás, pero dun xeito máis intenso, coa intensidade do que ten o obxectivo na palma da man. Nin Celta nin Córdoba pasaron unha soa vez de medio campo. Agás aquel centro de De Lucas que a defensa andaluza seguiu con xesto de incomprensión. Creádesme ou non, en poucos partidos pasei tantos nervios.

A nosa penitencia tocaba á súa fin, a “Longa Noite de Pedra” do Celta estaba a escribir o seu episodio final. Só @s que vivimos cada un dos 42 partidos de cada unha destas 5 tempadas de pesadelo, só @s que padecimos domingo tras domingo cada unha desas 210 torturas, podemos entender o trascendental do partido do domingo. Ninguén o celebrou coma nós, ninguén sentiu tanto alivio, ninguén respirou tan fondo.

A maioría ollaría cara o futuro, falaría dos inminentes partidos contra o “Farsandril” (Farsa e Mandril). Só uns poucos voltarían a vista atrás para lembrarse dos goles de Iago contra o Alavés, do 4-1 encaixado en Vallecas, do 0-3 contra o Recre en plena Reconquista, daquel 0-4 contra o Xirona. De Arthuro, de Rubén, de Kamel Ghilas, de Quincy Owusu Abeyie. De Stoichkov, de López Caro, de Antonio López, de Eusebio. Do partido contra o Murcia que adiou Clemente, das dúas vitorias en 23 partidos, do rapapolbos con empurrón incluído de Yoel a Trashorras, da encerrona de Granada.

Iso si, tod@s nos sentimos inmensamente orgullos@s destes rapaces que demostraron de sobra un nivel de implicación espectacular, que fixeron gala dunha identificación cunhas cores e cun escudo que xa non se lembraban por estes lares. Que fixeron folga o 29M. Que verquiron bágoas coma cada un de nós cando o árbitro chiflou a fin do partido contra o Córdoba. A fin da nosa agonía e tamén da súa. A fin da nosa Longa Noite de Pedra.

O que fixen cando rematou o partido vouno gardar para min canda a pouca dignidade que a estas alturas me poida quedar. @s que me coñecedes mellor podédesvos facer unha idea. Ademáis, non me quero extender máis con este tema, máis aínda cando veño de publicar un artigo quilométrico sobre el hai uns días.

Cando me compuxen, anulamos a noite que iamos pasar no “Chela” e tiramos a casa de César e Anto. Iamos celebrar o ascenso a Totoritas, a unha casa que os papás de Anto teñen na praia, a unha hora de Lima.

A nosa celebración foi como bañarse en Praza América, só que sen o de “Praza”. Repartín camisolas do Celta ó persoal e corrimos a mergullarnos nas augas do Pacífico en plena noite.

Cantamos, chimpamos, bogamos. Voltamos a mergullarnos, esta vez na piscina dun veciño.

Non vos vou mentir: daría a vida por estar convosco nas celebracións de Vigo. Aínda así, non estivo mal.

A vida en Totoritas… Teño medo de narrar a vida en Totoritas. Todo o mundo se dirixe a nós constantemente utilizando termos coma “envexa”, “envexa insá”, facendo alusión á sorte que temos e pouco menos que maldicíndonos (algo que, por certo, me gustaría matizar algún día). E agora véxome na obriga de narrar a vida en Totoritas. Pois ben, alá vou.

Casa da praia dos papás de Anto.

Totoritas é unha praia privada que pertence á urbanización que está construída ó seu pé, e que está pegadiña á pequena poboación de Mala.

Compra para pasar uns días na praia. ¿Comida? ¿Para qué?

A urbanización é horrible, e conta con tres penosas pistas de tenis, dúas de terra batida e unha de cemento, unha noxenta pista de fútbol sala, básquet e frontón, un patético pavillón cuberto, unha discoteca de merda, e unha marabillosa capela ó aire libre, entre outras cousas.

En Totoritas saciei un chisquiño o meu mono de básquet.

E todo isto, ó ser inverno, debiamos sufrilo nós sos, xa que non había absolutamente ninguén. Unha urbanización enteira para no-los catro.

Como podedes imaxinar, a vida en Totoritas foi dura, moi dura. Puro estrés, un ritmo de vida frenético e agobiante, sen tempo para un mesmo, de aquí para alí todo a día correndo. Un toma e daca constante, un tira e afrouxa contínuo. Non llo desexo nin ó meu peor inimigo.

Coma bos profesionais, desfrutar do solpor na praia de Totoritas non nos desviou das nosas obrigas.

Pois así, malvivindo, aguantamos ata o martes, cando, por fortuna, motivos laborais obrigaron a César e Anto a voltar a Lima. Non creo que puidese soportar moito tempo máis nunha urbanización pantasma a 20 metros da praia. Nin eu nin ninguén, obviamente.

Urbanización de Totoritas dende o mirador.

Na nosa volta á capital fixemos o segundo intento de durmir no Che Lagarto, pero tampouco ía ser desta. Non quedaban prazas, así que tivemos que buscar alternativas, e atopamos o Ekekos, tamén a bo prezo e con moi bo ambiente. Aquí ficamos ata o xoves. Na etapa Ekekos reatopámonos con Natalie, a nosa loiriña suíza que coñeceramos no Titicaca, quen apareceu o mércores para pegarse un par de festas connosco e facer así a súa pequena aportación á “Operación Pisco Ceibe”.

Na batalla do xoves alistámonos Natie, no-los catro, Luiser, e o seu irmán Ricardo; ademáis de Micaela e Jimena, dúas amigas de Anto; e Max, un peruano de ascendencia xermana que lle deu un toque pintoresco á aliñación. A estes tres últimos coñecerámolos na batalla do martes a birra viva no Sargento, o cal serviu de despedida de Rodri.

Con Natie e Max no Maury, o hotel do pisco sour.

A do xoves foi unha batalla dura. Durísima. Houbo que empregarse a fondo. Comezámola no Toto’s unha vez máis, onde recibimos o reforzo de dous irmáns franceses que coñeceramos no Ekekos. Cando o combate se trasladou ó centro xa só quedabamos en pé os tres mandos e Natie. Non había tempo de chorar as baixas. Pisco con gaseosa, o denominado Chilkano. Pisco con clara de ovo, lima e angostura, coñecido como Pisco Sour. Se as guerras que na Península Ibérica mantiveron españois e árabes durante séculos acabaron denominándose “Batallas de moros y cristianos”, a dese xoves pasará á historia como a “Batalla de Sours e Chilkanos”, e comezaba a tomar tintes de data trascendental, polo cal debiamos aunar esforzos.

A Batalla de Sours e Chilkanos tamén se desenvolveu na Praza de Armas.

A contenda finalizou cun éxito rotundo. Non podía ser doutro xeito na que rematou por ser a batalla chave da “Operación Inca Ebrio”. Non son eu de pendurarme medallas así como así, pero hei de recoñecer que aquela madrugada César e máis eu raiamos a un nivel estelar. Foi unha actuación digna de condecoración con tódalas honras. É lóxico. Coma diría Manquiña en Airbag, “andamos nesto dende rapaces”.

No fragor da batalla. Sobraos.

Fixemos unha risas épicas, das que se comentan cando nas xuntanzas de amigos se comezan a lembrar batallas pasadas. Lima comezaba a claudicar. A capital do Perú rendíase ós nosos pés, abraiada ante o noso inusual pundonor celta na disciplina da esmorga.

“La Catedral del Pisco”, outro dos escenarios da Batalla de Sours e Chilkanos.

Os nosos fillos estudarán a Batalla de Sours e Chilkanos nas súas clases de historia no colexio.

Max, pouco antes de causar baixa.

O venres foi o día de acougo despois da treboada. Xantamos oyuquitos en casa de Hernán e Alida, un tubérculo -o oyuco– servido con carne picada, e pola noite organizamos unha velada cultural. Ésta consistiu nunha variada sesión de cine de culto: comezamos por “Torrente 1”, continuamos con “Torrente 2”, e rematamos tan enriquecedora maratón con “Torrente 3”.

As películas mercarámolas días atrás en Polvos Azules, un mercado pirata que naceu na rúa e que hoxe se converteu nuns grandes almecéns de catro andares. Aquí podes atopar todo o que imaxines ou se che antoxe. ¿Que queres a película máis freak do cine luxemburgués? Aquí a tes. ¿Buscas a camisola do Steaua de Mondariz asinada polo Decano, comentarista e narrador do Galicia en Goles? En Polvos Azules pódela atopar. ¿Os teus impulsos máis perversos procuran o falo de goma co que se masturbaba Franco? Seguramente non o teñan, pero o conseguirán e pediranche que voltes ó día seguinte. ¿Gustaríache mercar un bote de esperma do monstro do Lago Ness? En Polvos Azules, na sección de fluídos de criaturas mitolóxicas. Se mercas dous, de regalo un bote de bilis de Godzilla.

Á mañá seguinte, tras soñar con Cañita Brava, botámonos á estrada. Tiñamos que purgar os nosos pecados, así que nos diriximos de novo ó inferno de Totoritas. E desta volta a estancia resultou aínda máis insufrible, xa que o habitual ceo anubrado do inverno limeño deixou paso ó sol, e vímonos na obriga de botar tardes enteiras na praia. Horrible.

Paréntese na guerra para dar paso ó amor.

O Currás de Totoritas.

De novo o martes tivemos que voltar a Lima. Despedímonos de Totoritas, non sen antes facer unha parada estratéxica para probar o xeado de lúcuma, unha pranta que medra pola zona, na xeadería OVNI, presidida por un moneco xigante de E.T.

Derradeira etapa na capital perucha, e derradeira oportunidade de durmir no derradeiro Che Lagarto da nosa viaxe. Desta volta si había prazas. Esa mesma noite, mentres ceaba, atopeime con Arthur, que chegara a Lima da súa estancia en Arequipa. Así, de xeito fortuíto, no medio de Lima.

Acompañei ó noso irmán alemán ó seu hostel, o Kokopeli, onde tamén estaban hospedadas Judith, a paiasiña alemá, e Ida, a benxamina dinamarquesa. Tomamos unhas birras alí mesmo, e citámonos para ver xuntos os partidos da Eurocopa do día seguinte, xa que xogaban tanto Dinamarca coma Alemaña.

O mércores ás 11 da mañá estabamos no Kokopeli. Vimos o fútbol en amor e compaña, e acto seguido tocou despedir a Judith. Aquí remataba a súa viaxe, era hora de retornar a Alemaña. Marchou igual que se nos presentou o día que a coñecimos en La Paz, entre bromas, entre carantoñas, entre risas. Unha crack.

Judith e a súa peculiar relación coas llamas.

Arthur e Ida marchaban ó día seguinte, así que pola noite había festa obrigada de despedida. Foi no mesmo Kokopeli, a pleno trago del día, un cóctel a base de tequila chamado “Kissing Cousins”. Houbo moita risa, e de paso continuamos dándolle a puntilla á “Operación Lima sen Pisco”, pechando os derradeiros flecos da campaña antes da rendición definitiva.

Despedindo a Arthur e Ida.

Mascota do Kokopeli. Qué vos vou a contar. Onde non hai…

O xoves quedamos con Arthur e Ida para ir ó Circuito Mágico del Agua. É un parque onde o eixo central é o líquido elemento. Conta con diferentes fontes que botan chorriños de tódalas formas, frecuencias e ángulos posibles. Espectacular a fonte central, onde sobre un chorro de auga pulverizada van proxectando imaxes e diferentes mensaxes con música de fondo. Interesante coñecer outras posibles aplicacións da auga, habida conta que o de bebela, connosco non vai.

Túnel de chorrazos no Circuíto Máxico.

Á saída despedímonos de Arthur ata Bogotá, e de Ida… A saber. Existe un proxecto de rearme do Europe Team na Galiza, pero como tod@s sabedes, a meirande parte destas iniciativas adoita quedar en nada.

A nosa estancia en Lima ía tocando á súa fin. E coma dixen con anterioridade, había que ir pechando a contenda. Os nosos últimos días na capital limeña non diferiron en absoluto das dúas primeiras semanas. Continuamos levando a cabo un modo de vida sedentario, baseado case exclusivamente en comer, beber e parrandear.

Polo aire. Moi significativo.

Cita destacable foi a do sábado. Como broche de ouro ó tour gastronómico no que se converteu gran parte da nosa visita a César, Hernán agasallounos coa especialidade da casa: o lomo saltado. O tipo púxose ós mandos da grella, e durante dúas horas de alí non pararon de saír diferentes tipos de carne, a cada cal máis deleitosa, ata rematar, como digo, coa xoia da coroa: o lomo saltado.

O material da cea.

É unha carne picada preparada nunha tixola, que entre lapas Hernán ía saltando cunha arte pouco normal.

Hernán en plena acción.

Estaba tan rica que seguramente esa fose a vez que máis preto estiven na miña vida de exacular sen haber ningún condicionante sexual nin relativo ó Celta de por medio.

Persoal presente na cea da nosa despedida. Comezando pola esquerda, ó carón de César e Anto, Alida, unha amiga désta e de Hernán, o propio Hernán, Dante e a súa moza Jimena.

E chegou o luns, e con el o episodio final da “Operación Mocho Picchu”. Porque esa vai a ser a denominación definitiva. Operación Mocho Picchu. Bebimos os derradeiros pisco sours, as derradeiras cervexas. Non quedaba máis.

A miña patada, a envexa de Ryu.

A despedida foi discreta, sen grandes alardes. Foi coma se nos fosemos a ver ó día seguinte. Seguramente non estivese á altura de semellante evento, pero tiña que ser así. Non había nada que celebrar. A Operación Mocho Picchu fora levada a cabo con total éxito, cunha solvencia impresionante. As espectativas foran cumpridas de sobra, demostramos o porqué do noso estatus de mestres da troula. Ninguén se pode considerar decepcionado, porque non fallamos nunca.

Emilio. Non sei cómo fixo, pero o tipo gañoume.

Pero simplemente fixemos o que se nos pedía, cumprimos unha misión, completamos o chollo que nos fora encomendado. Por iso digo que non hai nada que celebrar.

Carlota, unha gata galega en Lima.

E se dicreta foi a despedida, neste blogue eu debo de ser consecuente, e pechar esta publicación de igual xeito. Sen dramas, sen discursos emotivos. Coma se nos fosemos a ver mañá. Simplemente darche as grazas, Zresa, por entregarte de xeito incondicional, a tumba aberta, á causa de conquistar a noite limeña, a pasalo en grande, por liderar a Operación Mocho Picchu. Grazas tamén a Anto, a túa man dereita en todo momento e piloto da nave. E grazas a Alida e Hernán, por abrirnos as portas das súas casas, alimentarnos e darnos cama.

Última batalla, a da despedida.

Biquiños e apertas a Dante e a Aranza, de quen tamén setimos o seu agarimo e tamén nos acolleron na súa familia. E biquiños tamén, cómo non, para Emilio, o único can-patada que amei na miña vida, e para Carlota, a gata con pasaporte galego, raíña da casa. A tod@s, grazas.

Próxima estación, a selva amazónica.